Koşullu Salıverilmenin Geri Alınması: Denetim Süresinde Suç İşlenirse Ne Olur?

Son güncelleme: 2 Kasım 2026 | Yazar: Av. Mustafa Yılmaz (Bursa Barosu)

Koşullu Salıverilmenin Geri Alınması Nedir?

Koşullu salıverilme geri alınması, şartla tahliye edilen hükümlünün denetim süresinde hapis gerektiren kasıtlı bir suç işlemesi veya yükümlülüklerini ısrarla ihlal etmesi üzerine, infaz hâkimliği kararıyla yeniden kapalı cezaevine alınmasıdır (5275 m.107/12). Halk arasında buna şartlı tahliyenin bozulması da denir.

Kemal Bey, Yıldırım’da yaşayan bir esnaftı. Hırsızlık suçundan aldığı 6 yıllık cezanın 3 yılını Bursa’da çekti. Koşullu salıverildi ve işinin başına döndü. İkinci yılın sonunda bir kavgada kasten yaralama suçundan 1 yıl hapis cezası aldı. Karar kesinleşince infaz hâkimliğinden koşullu salıverilmenin geri alınması kararı geldi.

Bu yazıda Kemal Bey’in durumundan yola çıkarak süreci adım adım anlatacağız. Hangi hâllerde geri alma olur, aynen infaz nasıl hesaplanır, itiraz nasıl yapılır. Mükerrirlik ve yeni cezanın infazı da ayrı başlıklarda ele alınacak.

Koşullu Salıverilme ve Denetim Süresi Nasıl İşler?

Koşullu salıverilme, cezasının kanunda belirlenen kısmını iyi hâlli olarak çeken hükümlünün, kalan süreyi dışarıda denetim altında geçirmesidir (5275 m.107). Genel oran süreli hapiste 1/2’dir (m.107/2). Kasten öldürme, cinsel saldırı, uyuşturucu ticareti gibi suçlarda oran 2/3’tür (m.107/4). Müebbet hapiste 24 yıl, ağırlaştırılmış müebbette 30 yıl içeride geçirilir.

Denetim süresi, kanuna göre cezaevinde geçirilmesi gereken süre kadardır. Ancak süreli hapis cezalarında hak ederek tahliye tarihini geçemez (m.107/6). Hak ederek tahliye tarihi, cezanın tamamının bittiği gündür. Örneğin 6 yıl cezada 3 yıl içeride kalan kişinin denetim süresi 3 yıldır.

Denetim süresi yükümlülüklere uygun ve iyi hâlli geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır (m.107/14). Bu yüzden denetim süresi bir sınav dönemi gibidir. Koşullu salıverilme sonrası denetim süresi ve yükümlülükleri bu dönemde ciddiye alınmalıdır. Denetim süresi bittikten sonra işlenen suç koşullu salıverilme geri alınması nedeni olmaz.

Koşullu Salıverilme Geri Alınması Hangi Hâllerde Olur?

Koşullu salıverilme geri alınması yalnızca iki hâlde mümkündür (5275 m.107/12). Birincisi, denetim süresinde hapis cezasını gerektiren kasıtlı bir suç işlemektir. İkincisi, infaz hâkiminin uyarısına rağmen yükümlülüklere uymamakta ısrar etmektir. Kanun bu iki hâl dışında geri alma yolu tanımaz.

• Kasıtlı suç şartı: Taksirle işlenen suçlar geri alma nedeni değildir. Taksirle öldürme veya taksirle yaralama bu kapsama girmez.
• Hapis cezası şartı: Yeni suç için yalnızca adli para cezası verilmişse geri alma olmaz. Yargıtay uygulamasına göre, hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi hâlinde de geri alma yapılmaz.
• Denetim süresi içinde işlenme şartı: Suç tarihi koşullu salıverilme tarihi ile hak ederek tahliye tarihi arasında olmalıdır.
• Uyarı şartı: Yükümlülük ihlalinde infaz hâkiminin önce uyarı yapması gerekir. Uyarıya rağmen ısrar aranır.
• Kesinleşme şartı: Yargıtay uygulamasına göre yeni suçtan verilen mahkûmiyetin kesinleşmesi beklenir. Soruşturma açılması tek başına yeterli değildir.

Cezaevinde işlenen suçlar da bu kapsama girmez. Çünkü kişi henüz koşullu salıverilmemiştir. O durumda disiplin cezası ve iyi hâl değerlendirmesi gündeme gelir. Bu ayrım uygulamada sıkça karıştırılır.

Denetim Süresinde Suç İşleme: Suç Tarihi ve Kesinleşme

Denetim süresinde suç işleme değerlendirmesinde ölçüt, yeni suçun işlendiği tarihtir. Mahkûmiyet kararının tarihi veya kesinleşme tarihi önemli değildir. Suç denetim süresinde işlenmişse, karar denetim süresi bittikten sonra kesinleşse bile geri alma yapılabilir. Yargıtay uygulaması bu yöndedir.

Kemal Bey’in olayında koşullu salıverilme tarihi 01.03.2024, hak ederek tahliye tarihi 01.03.2027 idi. Kasten yaralama suçu 15.02.2026 tarihinde işlendi. Bu tarih denetim süresi içindedir. Karar 2026 sonunda kesinleşse de koşullu salıverilme iptali gündeme gelir.

Yeni suçtan hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmişse ortada kesinleşmiş bir mahkûmiyet yoktur. Bu durumda uygulamada geri alma yapılmamaktadır. Ancak HAGB denetim süresinde yeni suç işlenirse hüküm açıklanır. O zaman geri alma yeniden değerlendirilir.

Aynen İnfaz Süresi Nasıl Hesaplanır?

Aynen infaz süresi, yeni suç için verilen hapis cezasının iki katıdır ve hak ederek tahliye tarihini geçemez (5275 m.107/13-a). Süre, yeni suçun işlendiği tarihten itibaren hesaplanır. İki ölçüden kısa olanı uygulanır. Bu kural 15.04.2020 tarihinde 7242 sayılı Kanun ile getirildi.

Eski kuralda suç tarihinden hak ederek tahliyeye kadar kalan sürenin tamamı çektirilirdi. Yeni kural çoğu dosyada hükümlü lehinedir. Lehe kanun ilkesi gereği eski tarihli suçlara da uygulanır. Yukarıdaki Yargıtay kararı tam olarak bunu söyler.

İlk satırı açalım. Hükümlü 10 yıl ceza aldı ve 1/2 oranla 5 yıl sonra koşullu salıverildi. Denetim süresi 5 yıldır. Üçüncü yılın başında suç işledi ve 2 yıl hapis cezası kesinleşti. Suç tarihinden hak ederek tahliyeye 2 yıl kalmıştı. İki katı kuralı 4 yıl verir. Kısa olan 2 yıl aynen infaz edilir.

Bu hesapta denetim süresinde dışarıda geçen süre geri alınmaz. Yani suç tarihine kadar geçen 3 yıl yanmaz. Kaybedilen kısım suç tarihinden sonrasıdır. Hesap gün üzerinden yapılır ve müddetnameye yazılır.

Yeni Cezanın İnfazı ve Mükerrirlere Özgü İnfaz Rejimi

Yeni suçun cezası, aynen infaz edilen süreden ayrı olarak kendi rejimine göre çektirilir. İki süre birbirinin yerine geçmez. Aynen infaz edilen süre için bir daha koşullu salıverilme kararı verilmez (m.107/13). Yeni ceza için ise koşullu salıverilme hesabı ayrıca yapılır.

Burada mükerrirlik devreye girer. Önceki mahkûmiyet kesinleştikten sonra işlenen yeni suçta tekerrür hükümleri uygulanır (TCK m.58). Denetim süresinde işlenen suç bu tanıma girer. Mahkeme yeni suçun hükmünde tekerrürü belirtir ve mükerrirlere özgü infaz rejimi uygulanır.

• Koşullu salıverilme oranı: Mükerrirlerde süreli hapiste 2/3’tür (5275 m.108/1). Suçun kendi oranı 2/3’ten yüksekse o oran uygulanır.
• Üst sınır: Tekerrür nedeniyle eklenecek süre, tekerrüre esas cezanın en ağırından fazla olamaz (m.108/2).
• İkinci defa tekerrür: 7550 sayılı Kanun ile 4 Haziran 2025’te değişti. Eskiden koşullu salıverilme hiç yoktu. Şimdi süreli hapiste oran 3/4 olarak uygulanır (m.108/3).
• Denetim süresi: Mükerrir hakkında cezanın bitiminden sonra en az 1 yıl denetim süresi belirlenir (m.108/4).
• Açık cezaevi: İkinci defa mükerrirler açık kuruma ayrılamaz.

Kemal Bey’in 1 yıllık yeni cezasında tekerrür uygulanmıştı. Bu cezada koşullu salıverilme 8 ay sonra gündeme gelir. Aynen infaz edilen 1 yıl ise indirimsiz çekilir. Toplam süre müddetnamede ayrı kalemler hâlinde görünür.

Yükümlülük İhlalinde Koşullu Salıverilme Geri Alınması

Yükümlülük ihlalinde koşullu salıverilme geri alınması için infaz hâkiminin uyarısı ve buna rağmen ısrar şarttır (m.107/12). Tek bir ihlal yetmez. Uyarı yazılı olarak tebliğ edilir ve ihlalin sürmesi beklenir. Bu yönüyle suç işleme hâlinden daha esnek bir değerlendirme yapılır.

Bu hâlde aynen infaz edilecek süre ihlalin niteliğine göre takdir edilir. Süre, ihlal tarihi ile hak ederek tahliye tarihi arasındaki süreyi geçemez (m.107/13-b). Kanunda yarısı gibi sabit bir oran yoktur. İnfaz hâkimi ihlalin ağırlığına göre karar verir.

Yükümlülükler koşullu salıverilme kararında yazılıdır. İmza, belirli yerlere gitmeme, bir eğitime katılma gibi tedbirler olabilir (m.107/7-9). Adres değişikliğini bildirmemek de uygulamada ihlal sayılabilir. Bu yüzden denetimli serbestlik müdürlüğüyle iletişim kesilmemelidir.

Koşullu Salıverilmenin Geri Alınması Kararını Kim Verir?

Koşullu salıverilmenin geri alınması kararını, hükmü veren ilk derece mahkemesinin bulunduğu yer infaz hâkimliği dosya üzerinden verir (5275 m.107/15 ve m.101/2). 7242 sayılı Kanun öncesinde bu yetki hükmü veren mahkemedeydi. 15.04.2020’den beri yetki infaz hâkimliğindedir. Duruşma yapılmaz.

Süreç şu şekilde ilerler:

1. Yeni suçun mahkûmiyeti kesinleşir. Kesinleşme şerhi ile birlikte karar infaz savcılığına gider.
2. Savcılık kayıtları karşılaştırır. Suç tarihinin denetim süresi içinde olup olmadığı tespit edilir.
3. Dosya infaz hâkimliğine gönderilir. Savcılık geri alma talebiyle başvurur.
4. İnfaz hâkimliği dosya üzerinden karar verir. Aynen infaz edilecek gün sayısı kararda yazılır.
5. Karar hükümlüye tebliğ edilir. Tebliğ tarihi itiraz süresi için önemlidir.
6. Yakalama emri çıkarılır. Hükümlü teslim olabilir veya kolluk tarafından yakalanır (m.19).
7. Müddetname yeniden düzenlenir. Aynen infaz süresi ve yeni ceza ayrı ayrı gösterilir.
8. Kapalı kuruma alınır. Geri alınan ceza kapalı cezaevinde infaz edilir.

Hükümlü çoğu zaman yeni cezanın infazı için zaten cezaevindedir. O durumda geri alma kararı dosyaya eklenir. Dışarıdaysa cezaevine teslim olma yoluyla süreci kendisi başlatabilir. Teslim, uygulamada iyi hâl değerlendirmesinde lehine not edilir.

Geri Alma Kararına İtiraz Nasıl Yapılır?

Koşullu salıverilmenin geri alınması kararına, tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir (4675 m.6/5). Bu süre 7499 sayılı Kanun ile 1 Haziran 2024’ten itibaren iki hafta oldu. Eski yazılarda geçen 7 gün bilgisi artık geçerli değildir. İtiraz, infaz hâkimliğinin bulunduğu yer ağır ceza mahkemesince incelenir.

İtirazda ileri sürülebilecek başlıca noktalar şunlardır:

• Suç tarihi: Yeni suç denetim süresi dışında işlenmişse geri alma hukuka aykırıdır.
• Cezanın niteliği: Yeni ceza adli para cezası veya taksirli suç cezasıysa koşullu salıverilme iptali yapılamaz.
• Hesap hatası: İki katı kuralı veya hak ederek tahliye sınırı yanlış uygulanmış olabilir.
• Kesinleşme: Yeni mahkûmiyet henüz kesinleşmemişse karar erkendir.
• Uyarı eksikliği: Yükümlülük ihlalinde uyarı yapılmamışsa ısrar şartı oluşmaz.

İtiraz dilekçesi infaz hâkimliğine verilir. Hâkimlik kararını düzeltmezse dosya ağır ceza mahkemesine gider. Ağır ceza mahkemesinin kararı kesindir. Hukuka aykırılık sürerse kanun yararına bozma yolu gündeme gelebilir (CMK m.309).

Koşullu Salıverilme Geri Alınması Sonrası Cezaevi Süreci

Geri alınan ceza, kural olarak kapalı cezaevinde ve indirimsiz çekilir. Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m.8/2-a bunu açıkça düzenler. Koşullu salıverilme kararı geri alınanların geri alınan cezasının tamamı kapalı kurumda infaz edilir. Bu süre için denetimli serbestlik de uygulanmaz.

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, koşullu salıverilmenin infazı kesmediğini kabul eder. Zamanaşımı hak ederek tahliye tarihine kadar durur. Bu konuda öğretide farklı görüşler vardır. Dosyaya göre avukatla değerlendirmek gerekir.

Denetimli Serbestlik İhlali ile Farkı Nedir?

Koşullu salıverilme ile denetimli serbestlik farklı kurumlardır ve ihlal sonuçları da farklıdır. Denetimli serbestlik, koşullu salıverilme tarihinden önce cezanın son kısmının dışarıda çektirilmesidir (5275 m.105/A). Koşullu salıverilme ise o tarihten sonra başlar. Denetimli serbestlik ihlali ayrı bir yazının konusudur.

7242 sayılı Kanun geçici m.6 ve geçici m.10 ile erken tahliye olanlar dikkat etmelidir. Bu kişiler çoğunlukla denetimli serbestlik altındadır. Koşullu salıverilme tarihine kadar m.105/A kuralları uygulanır. Koşullu salıverilme tarihi geçtikten sonra ise m.107 denetim süresi başlar ve bu yazıdaki kurallar geçerli olur.

Koşullu Salıverilme Geri Alınması ve 2024-2026 Değişiklikleri

Koşullu salıverilme geri alınması kurallarının çekirdeği 7242 sayılı Kanun ile 2020’de şekillendi. Sonraki yargı paketleri bu çekirdeği değiştirmedi. Ancak çevresindeki süreler ve mükerrirlik kuralları değişti. Ekim 2026 itibarıyla durum şöyledir.

• 7242 (15.04.2020): İki katı kuralı ve infaz hâkimliğinin yetkisi getirildi. Mükerrir oranı 2/3 oldu.
• 7499 (01.06.2024): İnfaz hâkimliği kararlarına itiraz süresi iki hafta oldu. İstinaf ve temyiz süreleri de iki haftaya çıktı.
• 7550 (04.06.2025): İkinci defa mükerrirler için koşullu salıverilme yasağı kaldırıldı. Oran süreli hapiste 3/4 oldu.
• 7571 (25.12.2025): 11. Yargı Paketi ile geçici m.10 değişti. 31.07.2023 ve öncesi suçlarda denetimli serbestlik süresi 3 yıl uzadı.
• 7589 (31.07.2026): 12. Yargı Paketi m.107 ve m.108’de değişiklik yapmadı. Genel bir infaz düzenlemesi içermez.
• 7593 (18.08.2026): Çocuk hükümlülere ilişkin m.107/5 değişti. Yetişkinlerde geri alma kuralları aynı kaldı.

Sosyal medyada dolaşan af söylentileri geri alma kararını etkilemez. Geri alma kararı verilmiş bir dosyada değişiklik ancak itiraz veya yeni bir kanun hükmüyle olur. Bu nedenle güncel metne bakmak gerekir.

Bursa’da Uygulama

Bursa’da koşullu salıverilmenin geri alınması kararlarını, hükmü veren mahkemenin bulunduğu yerdeki infaz hâkimliği verir. Bursa Adliyesi‘ndeki ağır ceza veya asliye ceza mahkemesinin verdiği hükümler için Bursa İnfaz Hâkimliği yetkilidir. İnegöl, Gemlik, Mudanya gibi ilçe adliyelerinde verilen hükümlerde yetki o yerin bağlı olduğu infaz hâkimliğine göre belirlenir.

Geri alma talebini Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı İnfaz Bürosu hazırlar. Yakalama emri ve müddetname işlemleri de bu büroda yürütülür. İtirazlar Bursa Ağır Ceza Mahkemelerince incelenir. Denetim süresindeki yükümlülükler Bursa Denetimli Serbestlik Müdürlüğü tarafından takip edilir.

Bursa’da denetim süresinde en sık karşılaşılan yeni suçlar kasten yaralama, tehdit, hakaret ve hırsızlıktır. Bu dosyalarda yeni suç yargılaması henüz sürerken geri alma riski doğar. Uzlaşma, etkin pişmanlık veya HAGB gibi kurumlar yeni dosyada sonucu değiştirebilir. Bu nedenle yeni suç savunması ile infaz hesabı birlikte planlanmalıdır.

Koşullu Salıverilmenin Geri Alınması Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bu yazı 2 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır ve genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı kararları değişebilir. Her somut olay kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir.