Hakaret Suçu Cezası (TCK 125): Sosyal Medya ve Ön Ödeme 2026

Son güncelleme: 2 Kasım 2026 | Yazar: Av. Mustafa Yılmaz (Bursa Barosu)

Hakaret Suçu Cezası Nedir? (TCK 125)

Hakaret suçu cezası, bir kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edecek somut bir fiil isnat etmek veya sövmek eylemine TCK 125 ile bağlanan yaptırımdır ve temel halde 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır.

Serkan Bey, Nilüfer’de küçük bir tamirhane işletiyor. Eski ortağı, işletmenin Instagram sayfasının altına herkesin görebileceği bir yorum yazdı. Yorumda Serkan Bey’e “dolandırıcı” ve “şerefsiz” deniyordu. Aynı gece WhatsApp’tan da benzer mesajlar geldi. Serkan Bey ertesi sabah ekran görüntüleriyle Bursa Adliyesi‘ne gitti.

Bu yazıda Serkan Bey’in örneği üzerinden hakaret suçunun bütün yönlerini anlatıyoruz. Cezanın nasıl belirlendiğini, sosyal medya ve WhatsApp hakaretini, kamu görevlisine hakareti ve 7571 sayılı Kanun ile gelen ön ödeme usulünü ele alıyoruz. Hem şikâyet eden hem de suçlanan kişi için yol haritası sunuyoruz.

Hangi Sözler Hakaret Sayılır?

Bir söz iki halde hakaret sayılır: ya kişiye onur kırıcı somut bir fiil veya olgu isnat edilir ya da kişiye sövülür. “Sen o parayı çaldın” demek somut isnattır. Küfür ve aşağılayıcı sıfatlar ise sövmedir. Her ikisi de TCK 125 kapsamına girer.

Kaba, nezaketsiz veya rahatsız edici her söz hakaret değildir. Yargıtay, sözün muhatabın onurunu zedeleyecek ağırlıkta olmasını arar. Beddua, ağır eleştiri ve değer yargısı çoğu zaman suç oluşturmaz. Sözün kime söylendiğinin anlaşılması da gerekir. Buna matufiyet denir (TCK m.126).

• Somut fiil isnadı: “Rüşvet aldın”, “karını aldattın” gibi ispatlanabilir bir olay yükler.
• Sövme: Küfür ve “şerefsiz”, “alçak” gibi aşağılayıcı sıfatlar bu gruba girer.
• Eleştiri: Bir işin kötü yapıldığını sert biçimde söylemek suç değildir.
• Beddua: “Allah belanı versin” gibi sözler Yargıtay’a göre hakaret sayılmaz.

Huzurda, Gıyapta ve İleti Yoluyla Hakaret

Hakaret suçu üç biçimde işlenebilir: mağdurun yüzüne karşı, mağdurun yokluğunda veya ileti yoluyla. Yüze karşı söylenen söz doğrudan suçu oluşturur. Mağdurun yokluğunda hakaret için en az üç kişiyle ihtilat gerekir (TCK m.125/1). Fail bu üç kişiye dahil değildir.

İleti yoluyla hakaret, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü mesajla işlenir (TCK m.125/2). WhatsApp mesajı, e-posta, SMS ve sesli arama bu kapsamdadır. Mesaj doğrudan mağdura gönderilmelidir. Üçüncü kişiye gönderilen mesaj, iletilme kastı yoksa gıyapta hakaret kurallarına tabi olur.

Gıyapta hakarette ihtilat unsuru dikkatle araştırılır. Yargıtay, üç kişinin sözü aynı anda duymasını şart koşmaz. Ancak failin sözün yayılacağını bilmesi gerekir. Tanık dinlenmeden verilen mahkûmiyet kararları bu nedenle bozulmaktadır.

Sosyal Medya ve WhatsApp Üzerinden Hakaret Suçu Cezası

Sosyal medyada hakaret suçu cezası, temel halde 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır ve herkese açık paylaşımlarda bu ceza altıda bir oranında artırılır. Instagram yorumu, X paylaşımı, Facebook gönderisi veya TikTok videosu alenen işlenmiş sayılır (TCK m.125/4). Serkan Bey’in örneğindeki Instagram yorumu da bu gruba girer.

WhatsApp ve Instagram DM gibi özel mesajlarda aleniyet yoktur. Bu mesajlar ileti yoluyla hakaret sayılır. Ceza artırımı uygulanmaz. Aynı kişiye hem özel mesajla hem de açık yorumla hakaret edilmişse zincirleme suç hükümleri gündeme gelir (TCK m.43).

Yargıtay, sosyal medyada aleniyeti otomatik kabul etmez. Hesabın gizli olup olmadığı ve paylaşımın kaç kişiye ulaşabildiği araştırılır. Başkasının hakaret içeren paylaşımını yeniden paylaşmak da suç oluşturabilir. Yalnızca beğenmek ise Yargıtay uygulamasında suç sayılmamaktadır.

Kamu Görevlisine Hakaret ve Nitelikli Haller

Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret suçunun cezası 1 yıldan 2 yıla kadar hapistir ve bu halde adli para cezası seçeneği yoktur (TCK m.125/3-a). Polis, zabıta, öğretmen, devlet hastanesindeki doktor ve belediye memuru bu kapsamdadır. Hakaretin görevle bağlantılı olması şarttır. Failin muhatabın kamu görevlisi olduğunu bilmesi de gerekir.

Kamu görevlisine hakaret şikâyete bağlı değildir. Savcılık resen soruşturma başlatır. Mağdurun şikâyetten vazgeçmesi davayı düşürmez. Bu suç uzlaştırma ve ön ödeme kapsamında da değildir. Sağlık personeline görevi nedeniyle hakarette ceza ayrıca yarı oranında artırılır (3359 sayılı Kanun Ek m.12).

Kurul halinde çalışan kamu görevlilerine hakarette suç, kurulu oluşturan her üyeye karşı işlenmiş sayılır. Bu durumda zincirleme suç hükümleri uygulanır (TCK m.125/5). Cumhurbaşkanına hakaret ise ayrı bir suçtur (TCK m.299). Orada ceza 1 yıldan 4 yıla kadar hapistir.

Dini, siyasi, sosyal veya felsefi inanç ve düşünce nedeniyle hakarette de alt sınır 1 yıldır (TCK m.125/3-b). Kişinin dininin kutsal değerlerine hakaret aynı cezaya tabidir (TCK m.125/3-c). Hâkim, 1 yılın altına inemez. İyi hal indirimi ise ayrıca uygulanabilir (TCK m.62).

Hakaret Suçu Ön Ödeme: 7571 ile Gelen Yeni Usul

Hakaret suçu ön ödeme kapsamına 7571 sayılı Kanun ile alındı ve savcılığın bildirdiği tutarı 10 gün içinde ödeyen şüpheli hakkında kamu davası açılmaz (TCK m.75). Kanun 25 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Aynı kanun hakareti uzlaştırma kapsamından çıkardı. Artık mağdurla anlaşma aranmaz. Hakaret suçu cezası ile yargılanmak istemeyen şüpheli için bu yol önemli bir çıkıştır.

Geçmişte durum karışıktı. 7531 sayılı Kanun 2024 yılında yalnızca ileti yoluyla ve nitelikli hakareti ön ödemeye almıştı. Anayasa Mahkemesi bu ayrımı eşitlik ilkesine aykırı buldu ve iptal etti (E. 2024/197, K. 2025/86). 7571 sayılı Kanun bu boşluğu doldurdu. Şimdi kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret dışındaki tüm hakaret halleri ön ödemeye tabidir.

Ön ödeme tutarı adli para cezasının alt sınırına göre hesaplanır. Hakarette alt sınır 90 gündür ve gün karşılığı en az 100 TL’dir (TCK m.52, m.61/9). Uygulamada temel hal için 9.000 TL civarında bir tutar teklif edilmektedir. Buna soruşturma giderleri eklenir. Alenen işlenen hakarette tutar artabilir.

• Süre: Tebliğden itibaren 10 gün içinde ödeme yapılmalıdır.
• Taksit: Şüpheli talep ederse savcı üç eşit taksite karar verebilir. Taksitler aylık aralıklarla ödenir.
• Sonuç: Ödeme yapılırsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Dava açılmışsa düşer.
• Adli sicil: Ön ödeme adli sicile işlemez. Kendine özgü bir sisteme kaydedilir.
• Tekrar: Aynı suç 5 yıl içinde tekrar işlenirse ön ödeme hakkı kullanılamaz.
• Ödenmezse: Savcı iddianame düzenler ve yargılama başlar.

Cezayı Kaldıran ve Azaltan Haller

Hakaret suçu cezası dört halde kalkabilir veya azalabilir: isnadın ispatı, iddia ve savunma dokunulmazlığı, haksız fiile tepki ve karşılıklı hakaret. Bu haller TCK 127, 128 ve 129’da düzenlenir. Savunma yapan sanık için en önemli maddeler bunlardır.

İsnat edilen fiil ispatlanırsa ceza verilmez (TCK m.127). Örneğin “sen hırsızsın” sözü, muhatap hırsızlıktan kesinleşmiş mahkûmiyet almışsa cezalandırılmaz. Ancak ispat isteminin kabulü için fiilin suç olması ve kamu yararı bulunması gerekir. Özel hayata ilişkin isnatlarda bu yol kapalıdır.

Dava sırasında taraflar veya avukatların savunma için söyledikleri sözler suç oluşturmaz (TCK m.128). Bunun için sözün somut iddialarla ilgili ve gerçek olması gerekir. Dilekçedeki sert ifadeler bu nedenle çoğu zaman cezalandırılmaz.

• Haksız fiile tepki: Hakaret haksız bir fiile tepki olarak işlenmişse ceza üçte bire kadar indirilebilir veya hiç verilmeyebilir (TCK m.129/1).
• Kasten yaralamaya tepki: Kasten yaralamaya tepki olarak işlenen hakarette ceza verilmez (TCK m.129/2).
• Karşılıklı hakaret: Taraflar birbirine hakaret etmişse hâkim birine veya her ikisine ceza vermeyebilir (TCK m.129/3).
• Haksız tahrik: Genel haksız tahrik hükmü hakarette uygulanmaz. Onun yerine TCK 129 devreye girer.

Yargıtay’ın Hakaret Saydığı ve Saymadığı Sözler

Yargıtay, sözün söylendiği bağlamı ve ağırlığını birlikte değerlendirir. Aynı kelime bir olayda hakaret sayılırken başka bir olayda eleştiri kabul edilebilir. Hakaret suçu cezası bu nedenle sözün bağlamına göre değişir. Aşağıdaki örnekler Yargıtay 4. ve 18. Ceza Dairesi uygulamasından derlenmiştir. Her dosya kendi şartlarında incelenir.

Kamu görevlilerine yönelik sert sözlerde de aynı ölçüt geçerlidir. “Nasıl avukatsın” veya “yazıklar olsun” gibi sözler hakaret sayılmamıştır. Buna karşılık görevliye küfür etmek her zaman suçtur.

Hakaret Suçunda İspat: Ekran Görüntüsü, E-Tespit ve IP

Hakaret suçu ekran görüntüsü, tanık beyanı, ses kaydı, noter e-tespit tutanağı ve platform kayıtlarıyla ispatlanır. Ekran görüntüsü tek başına da delildir. Ancak tarih, saat, kullanıcı adı ve profil bilgisi görünmelidir. Karşı taraf görüntünün düzenlendiğini iddia ederse bilirkişi incelemesi yapılır. Hakaret suçu cezası ancak şüpheden uzak delille verilebilir.

Türkiye Noterler Birliği’nin e-tespit sistemi, içeriği silinmeden önce resmî kayda alır. Bu yol özellikle sosyal medya paylaşımlarında önemlidir. Çünkü fail paylaşımı kısa sürede silebilir. Serkan Bey de yorumu şikâyetten önce e-tespit ile kayıt altına aldırmıştır.

Sahte hesaplarda fail tespiti zordur. Savcılık IP adresi ve abone bilgisi için platforma yazı yazar. Yabancı merkezli platformlar hakaret suçlarında çoğu zaman bilgi vermemektedir. Bu durumda tanık, ortak arkadaş ve paylaşım içeriğindeki ipuçları önem kazanır. Fail bulunamazsa savcılık daimi arama kararı vererek dosyayı zamanaşımı süresince açık tutar.

• Ekran görüntüsü: Tam sayfa alınmalı ve orijinal dosya saklanmalıdır.
• E-tespit: Noter kaydı içeriğin varlığını ve tarihini kesinleştirir.
• Tanık: Gıyapta hakarette ihtilat unsurunun ispatı için gereklidir.
• HTS ve ses kaydı: Telefonla hakarette arama kayıtları ve ses kaydı kullanılır.
• İçeriğin kaldırılması: 5651 sayılı Kanun m.9 iptal edildiği için bu talep artık asliye hukuk mahkemesinden ihtiyati tedbir yoluyla istenir.

Hakaret Şikâyeti Nasıl Yapılır? Süreler ve Zamanaşımı

Hakaret şikâyeti, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 ay içinde Cumhuriyet Başsavcılığına yapılır (TCK m.73/1). 7531 sayılı Kanun ile eklenen kurala göre bu süre fiil tarihinden itibaren 2 yılı geçemez (TCK m.73/2). Dava zamanaşımı ise 8 yıldır (TCK m.66). Kamu görevlisine hakarette şikâyet süresi aranmaz.

1. Delilleri hemen kaydedin. Ekran görüntüsü alın ve mümkünse e-tespit yaptırın.
2. Tanıkları belirleyin. Sözü duyan veya paylaşımı gören kişilerin adlarını not edin.
3. Şikâyet dilekçesi hazırlayın. Olayı, tarihi, sözleri ve delilleri açık biçimde yazın.
4. Savcılığa başvurun. Dilekçeyi bulunduğunuz yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına verin. İleti yoluyla hakarette mağdurun bulunduğu yer savcılığı yetkilidir.
5. İfade verin. Savcılık sizi müşteki olarak dinler. Avukatla gitmek sürecin takibini kolaylaştırır.
6. Ön ödeme sürecini izleyin. Şüpheliye yapılan ön ödeme teklifi kabul edilirse ceza davası açılmaz. Tazminat hakkınız saklı kalır.
7. Davaya katılın. İddianame kabul edilirse asliye ceza mahkemesinde katılan sıfatıyla yer alın.
8. Manevi tazminat için ayrıca dava açın. Bu dava asliye hukuk mahkemesinde görülür.

Şikâyetten vazgeçme dava açılmadan önce soruşturmayı sona erdirir. Dava açıldıktan sonra vazgeçme için sanığın kabulü gerekir. Vazgeçen kişi aynı fiil için bir daha şikâyetçi olamaz.

Hakaret Suçu Cezasının Sonuçları: HAGB, Adli Sicil, Memuriyet ve Tazminat

Hakaret suçu cezası çoğu dosyada adli para cezasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına veya ertelemeye dönüşür. Hâkim hapis ile adli para cezası arasında seçim yapar. Hapsi seçerse artık bunu adli para cezasına çeviremez (TCK m.50/2). Ancak 1 yılın altındaki hapis cezası ertelenebilir ve HAGB uygulanabilir.

HAGB için sanığın daha önce kasıtlı suçtan mahkûm olmaması ve kabul etmesi gerekir. 5 yıllık denetim süresi iyi geçerse dava düşer. Hakarette maddi zarar olmadığından zararın giderilmesi şartı aranmaz. HAGB kararına karşı 2 hafta içinde istinaf yoluna gidilir.

Memuriyet için kasıtlı suçtan 1 yıl veya daha fazla hapis cezası engel oluşturur (657 sayılı Kanun m.48/A-5). Kamu görevlisine hakaretten verilen 1 yıl hapis bu sınıra girer. Adli para cezası ve HAGB ise engel değildir. Güvenlik soruşturmasında ise dosyanın niteliği ayrıca değerlendirilir.

Mağdur, ceza davasından bağımsız olarak manevi tazminat davası açabilir (TBK m.58). Bu dava asliye hukuk mahkemesinde görülür. Zamanaşımı öğrenmeden itibaren 2 yıldır. Fiil suç oluşturduğundan 8 yıllık ceza zamanaşımı da uygulanabilir (TBK m.72). Ön ödeme yapılmış olması tazminat hakkını ortadan kaldırmaz.

Eşe Hakaret, İşyerinde Hakaret ve Hatıraya Hakaret

Eşe hakaret TCK 125 kapsamında suçtur ve ayrıca 6284 sayılı Kanun uyarınca koruyucu tedbir kararı alınmasına imkân verir. Aile içi şiddet tanımı psikolojik şiddeti de kapsar. Sürekli hakaret boşanma davasında kusur sayılır. Bu durum nafaka ve tazminatı etkiler.

İşyerinde hakaret iş ilişkisini de bitirebilir. İşçinin işverene veya ailesine hakareti işveren için haklı fesih nedenidir (İş Kanunu m.25/II-b). İşverenin işçiye hakareti ise işçiye haklı fesih hakkı verir (İş Kanunu m.24/II-b). Bu halde işçi kıdem tazminatını alır. Hakaretin tanık veya mesajla ispatı burada da belirleyicidir.

Ölmüş bir kişinin hatırasına en az üç kişiyle ihtilat ederek hakaret etmek ayrı bir suçtur (TCK m.130). Cezası 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Şikâyet hakkı ölenin ikinci dereceye kadar yakınlarına ve eşine aittir. Alenen işlenirse ceza altıda bir artırılır.

Bursa’da Hakaret Suçu Davaları

Bursa’da hakaret suçu şikâyetleri Bursa Cumhuriyet Başsavcılığına yapılır ve davalar Bursa Asliye Ceza Mahkemelerinde görülür. İnegöl, Gemlik, Mustafakemalpaşa, Karacabey ve Orhangazi gibi ilçelerde ayrı adliyeler bulunur. Şikâyet, mağdurun ikamet ettiği ilçenin savcılığına verilir. Sosyal medya hakaretinde de mağdurun bulunduğu yer esas alınır.

Bursa Adliyesi’nde hakaret dosyaları yoğun biçimde görülmektedir. 7571 sonrası savcılık ön ödeme teklifini soruşturma aşamasında tebliğ etmektedir. Temel haldeki birçok dosya bu aşamada kapanmaktadır. Kamu görevlisine hakaret dosyaları ise doğrudan iddianameye konu olmaktadır.

Aleniyet artırımı bulunmayan hakaret davalarında basit yargılama usulü uygulanabilir (CMK m.251). Bu usulde duruşma yapılmadan dosya üzerinden karar verilebilir. Mahkûmiyet halinde ceza dörtte bir indirilir. Karara karşı itiraz edilirse duruşmalı yargılamaya geçilir. Asliye ceza kararlarına karşı istinaf süresi 2 haftadır (CMK m.273).

Hakaret Suçu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bu yazı 2 Kasım 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır ve genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı kararları değişebilir. Her somut olay kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir.