Aile İçi Şiddet: Eşe Karşı Yaralama ve 6284 Koruma Kararı

Aile İçi Şiddet Nedir, Hangi Suçları Kapsar?

Elif Hanım, Nilüfer’deki evinde eşiyle tartıştı. Tartışma büyüdü ve eşi ona vurdu. Komşular 112’yi aradı. Elif Hanım iki şeyi merak ediyordu. Eşi ceza alacak mıydı ve bu gece evde güvende olacak mıydı?

Bu iki soru, konunun iki ayrı hukuki yolunu gösterir. Aile içi şiddet, aynı aileden veya haneden sayılan kişiler arasındaki şiddet olaylarıdır. Kanun fiziksel, cinsel, psikolojik ve ekonomik şiddeti kapsama alır (6284 sayılı Kanun m.2).

Türk Ceza Kanunu’nda bu adı taşıyan tek bir suç yoktur. Olay, hangi fiil işlendiyse o suçun hükümlerine göre değerlendirilir. En sık görülen suç kasten yaralamadır. Tehdit, hakaret, ısrarlı takip, eziyet ve kötü muamele de sık gündeme gelir.

Ceza soruşturması geçmişteki fiili cezalandırır. 6284 sayılı Kanun ise gelecekteki tehlikeyi önlemeyi amaçlar. İki yol birbirinden bağımsız yürür. Biri sonuçlanmadan diğeri işletilebilir.

Eşe Karşı Yaralama Suçunun Cezası Ne Kadar?

Eşe karşı yaralama, kasten yaralamanın nitelikli halidir ve ceza yarı oranında artırılır (TCK m.86/3-a). Aynı artırım boşanılan eş, üstsoy, altsoy ve kardeş için de geçerlidir. Bu halde soruşturma için şikâyet aranmaz. Savcılık olayı öğrendiğinde kendiliğinden işlem başlatır.

Cezalar 4 Haziran 2025’te yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun’la yükseltildi. Kasten yaralamanın temel cezası artık 1 yıl 6 aydan 3 yıla kadar hapistir (TCK m.86/1).

Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilen yaralamada ceza daha düşüktür. Bu halde 6 aydan 1 yıl 6 aya kadar hapis veya adli para cezası verilir (TCK m.86/2). Mağdur kadınsa alt sınır 9 aydan az olamaz.

Yaralama ağır sonuç doğurmuşsa ceza ayrıca artar (TCK m.87). Yüzde sabit iz veya hayati tehlike varsa ceza bir kat artırılır. Eşe karşı işlenen fiilde bu ceza 6 yıldan az olamaz. Kemik kırığında artırım, kırığın hayat fonksiyonlarına etkisine göre en çok yarı oranındadır.

Aile İçi Şiddet Sayılan Diğer Suçlar Hangileri?

Yaralama dışında tehdit, hakaret, ısrarlı takip, eziyet ve kötü muamele suçları da bu kapsamda soruşturulur. Tek olayda birden fazla suç oluşabilir. Her suçtan ayrı ceza verilir.

• Tehdit: Hayata veya vücut dokunulmazlığına yönelik tehdidin cezası 6 aydan 2 yıla kadar hapistir. Mağdur kadınsa alt sınır 9 aydır (TCK m.106/1).
• Hakaret: Ceza 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Suç şikâyete bağlıdır (TCK m.125).
• Israrlı takip: Temel ceza 6 aydan 2 yıla kadar hapistir. Boşanılan eşe karşı veya uzaklaştırma kararına rağmen işlenirse 1 yıldan 3 yıla çıkar (TCK m.123/A).
• Eziyet: Sistematik ve süreklilik gösteren şiddet eziyet sayılabilir. Eşe karşı işlenirse ceza 3 yıldan 8 yıla kadar hapistir (TCK m.96/2).
• Kötü muamele: Aynı konutta yaşanan kişiye kötü muamelede ceza 2 aydan 1 yıla kadar hapistir (TCK m.232).

Yaralama ile eziyet arasındaki fark önemlidir. Tek seferlik bir darbe yaralamadır. Aylara yayılan, planlı ve aşağılayıcı davranışlar ise eziyet suçunu gündeme getirir. Yargıtay uygulamasında bu ayrım sistematiklik ölçütüne göre yapılır.

Şikâyetten Vazgeçmek Davayı Düşürür mü?

Eşe karşı yaralama dosyasında şikâyetten vazgeçmek davayı düşürmez. Suç şikâyete bağlı olmadığı için soruşturma ve dava devam eder. Mahkeme, barışmayı ancak cezanın belirlenmesinde değerlendirebilir.

Uzlaşma yolu da bu suçta kapalıdır. Kasten yaralamanın üçüncü fıkrası uzlaştırma kapsamının dışında bırakılmıştır (CMK m.253). Ayrıca 6284 sayılı Kanun’un uygulama yönetmeliği, şiddet mağduru ile uygulayan arasında uzlaşma önerilmesini yasaklar.

Hakaret ve ısrarlı takip gibi suçlar ise şikâyete bağlıdır. Bunlarda şikâyet süresi fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır. Mağdur şikâyetinden vazgeçerse bu suçlar yönünden dosya kapanır. Yaralama dosyası ise yürümeye devam eder.

6284 Koruma Kararı Nedir, Kimler Yararlanır?

6284 koruma kararı, şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kişiyi korumak için verilen tedbir kararıdır. Ceza değildir. Amaç kişiyi cezalandırmak değil, yeni bir şiddet olayını önlemektir.

Kanun’dan kadınlar, çocuklar ve aile bireyleri yararlanır. Tek taraflı ısrarlı takip mağdurları da kapsamdadır. Evli olmak şart değildir.

Boşanmış eşler, nişanlılar ve birlikte yaşayanlar için de karar verilebilir. Erkekler de aile bireyi sıfatıyla başvurabilir.

Tedbirler iki gruba ayrılır. Koruyucu tedbirler mağdura yöneliktir. Barınma, geçici koruma ve maddi yardım bunlardandır. Önleyici tedbirler ise şiddet uygulayana yöneliktir.

Hangi Tedbirlere Karar Verilebilir?

Hâkim, olayın niteliğine göre Kanun’da sayılan tedbirlerden bir veya birkaçına birlikte karar verebilir (6284 sayılı Kanun m.5). Uygulamada en sık görülenler aşağıdadır.

Çocuklarla kişisel ilişki de düzenlenebilir. Hâkim görüşmenin refakatçi eşliğinde yapılmasına karar verebilir. Kişisel ilişkiyi sınırlayabilir veya tümüyle kaldırabilir. Bu karar hem çocuğun hem ebeveynin haklarını etkiler.

Tedbir süresi ilk seferde en çok 6 aydır (6284 sayılı Kanun m.8/2). Tehlike sürüyorsa hâkim süreyi uzatabilir veya tedbiri değiştirebilir. Uzatma kendiliğinden olmaz. Korunan kişinin süre dolmadan talepte bulunması gerekir.

Koruma Kararını Kim Verir, Delil Aranır mı?

Önleyici tedbirlere aile mahkemesi hâkimi, koruyucu tedbirlerin bir kısmına mülki amir karar verir. Mülki amir, ilde vali ve ilçede kaymakamdır. Gecikmesinde sakınca varsa bazı tedbirleri kolluk amiri de alabilir. Bu karar sonradan onaya sunulur.

Kolluk amiri kararı en geç ilk iş günü onaya sunar. Süresinde onaylanmayan tedbir kendiliğinden kalkar. İletişim yasağı ve silah teslimi gibi tedbirler ise yalnızca hâkim tarafından verilebilir.

Koruyucu tedbir için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz (6284 sayılı Kanun m.8/3). Önleyici tedbir de geciktirilmeden verilir. Uygulamada hâkimler çoğu zaman yalnızca beyana dayanarak karar verir. Karar duruşma yapılmadan ve karşı taraf dinlenmeden çıkabilir.

Aile İçi Şiddet Mağduru Hangi Adımları İzlemeli?

Mağdurun önce güvenliğini sağlaması, sonra delilleri kayda geçirmesi ve koruma talebinde bulunması gerekir. Sıra önemlidir. İlk saatlerde yapılanlar hem ceza dosyasını hem tedbir kararını etkiler.

1. Güvenli bir yere geçin ve 112’yi arayın. Kadınlar KADES uygulamasından tek tuşla ihbarda bulunabilir. ALO 183 hattı da danışma ve yönlendirme hizmeti verir.
2. Sağlık kuruluşuna başvurun. Yaralanmanız adli raporla belgelenir. Halk arasında buna darp raporu denir. Morluk ve izler günler içinde kaybolur, bu yüzden beklemeyin.
3. Şikâyetinizi kayda geçirin. Karakola veya Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilirsiniz. Olayın tarihini, yerini ve tanıkları açıkça anlatın.
4. Koruma kararı isteyin. Talebi kolluğa, savcılığa, mülki amirliğe veya aile mahkemesine iletebilirsiniz. Başvuru harca tabi değildir.
5. Delilleri saklayın. Mesajlar, arama kayıtları, fotoğraflar ve kamera görüntüleri önemlidir. Telefonunuzdaki yazışmaları silmeyin.
6. Destek hizmetlerinden yararlanın. ŞÖNİM barınma, psikolojik destek ve hukuki rehberlik sağlar. Çocuklarınız için de destek isteyebilirsiniz.
7. Tedbir ihlalini hemen bildirin. Karara aykırı her arama, mesaj veya yaklaşma kolluğa bildirilmelidir. Tutanak tutulmadan yaptırım uygulanamaz.

Mağdur, soruşturmada avukat yardımından yararlanabilir. Ücret ödeme gücü olmayanlar baronun adli yardım bürosuna başvurabilir. Bazı suçlarda mağdura talebi halinde baro tarafından avukat görevlendirilir.

Uzaklaştırma Kararına Uyulmazsa Ne Olur?

Tedbire aykırı davranan kişi hakkında 3 günden 10 güne kadar zorlama hapsi verilir (6284 sayılı Kanun m.13). Aykırılık tekrarlanırsa süre her seferinde 15 günden 30 güne kadardır. Toplam süre 6 ayı geçemez.

Kararı aile mahkemesi hâkimi verir. Zorlama hapsi bir mahkûmiyet değildir. Tedbire uymaya zorlayan bir yaptırımdır ve fiil ayrıca suç oluştursa bile verilir. Yasağa rağmen tehdit mesajı atan kişi hem zorlama hapsiyle hem ceza soruşturmasıyla karşılaşır.

Hâkim, tedbirin teknik yöntemlerle takibine de karar verebilir (6284 sayılı Kanun m.12). Uygulamada bu takip elektronik kelepçe ile yapılır. Kişi belirlenen mesafeyi ihlal ederse merkez uyarı alır ve kolluk müdahale eder.

İhlal çoğu zaman bilinçsizce yapılır. Çocukları sormak için atılan mesaj da yasağı ihlal eder. Karşı tarafın araması da yasağı kaldırmaz. Karar yürürlükteyken tek güvenli yol, hiçbir temas kurmamaktır.

Hakkında Uzaklaştırma Kararı Verilen Kişinin Hakları Neler?

Hakkında uzaklaştırma kararı verilen kişi, karara iki hafta içinde itiraz edebilir (6284 sayılı Kanun m.9). Süre, kararın tefhim veya tebliğ edilmesiyle başlar. İtiraz dilekçesi kararı veren aile mahkemesine sunulur.

Birden fazla aile mahkemesi olan yerde dosya numara olarak izleyen mahkemeye gider. Tek aile mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesi inceler. İtiraz üzerine verilen karar kesindir. İtiraz, tedbirin uygulanmasını durdurmaz.

Serkan Bey örneğini düşünelim. Yıldırım’da oturuyor ve hakkında 3 ay uzaklaştırma kararı verildi. Olay günü şehir dışında olduğunu söylüyor. Bu durumda itiraz dilekçesine konaklama kaydı veya tanık beyanı gibi somut deliller eklenmelidir.

İtirazda şu noktalar ileri sürülebilir.

• Somut olgu eksikliği: Talepte şiddet tehlikesini gösteren bir olay anlatılmamış olabilir.
• Ölçülülük: Tedbirin süresi veya kapsamı olaya göre ağır kalabilir.
• Çocukla ilişki: Kişisel ilişkinin tümüyle kesilmesi yerine refakatli görüşme istenebilir.
• Konut ve iş yeri: Aynı binada çalışma gibi fiili imkânsızlıklar belirtilebilir.

Kişi, evden ayrılırken kişisel eşyalarını kolluk eşliğinde alabilir. Ceza soruşturmasında ise şüpheli sıfatıyla tüm haklara sahiptir. Susma hakkını kullanabilir ve müdafi yardımı isteyebilir. Savcılığa ifadeye çağrılma halinde avukatla gitmek savunmayı güçlendirir.

Aile İçi Şiddet Dosyasında Gözaltı ve Tutuklama Olur mu?

Evet, şiddet olayından sonra şüpheli gözaltına alınabilir ve koşulları varsa tutuklanabilir. Suçüstü halinde kolluk şüpheliyi yakalar. Genel gözaltı süresi 24 saattir. Savcı, şüpheliyi serbest bırakabilir veya sulh ceza hâkimliğine sevk edebilir.

Kadına karşı işlenen kasten yaralama, tutuklama bakımından katalog suçlar arasındadır (CMK m.100/3). Kuvvetli şüpheyi gösteren somut delil varsa tutuklama nedeni var sayılabilir. Üst sınırı 2 yılı geçmeyen suçlardaki tutuklama yasağı da yaralamada uygulanmaz (CMK m.100/4).

Tutuklama zorunlu değildir. Hâkim, ölçülü bulursa adli kontrol kararı verir. İmza yükümlülüğü ve konutu terk etmeme sık görülen yükümlülüklerdir. Adli kontrol ile 6284 tedbirleri aynı anda uygulanabilir.

Yargılama sonunda verilen ceza 2 yıl veya altındaysa HAGB gündeme gelebilir. Koşulları varsa cezanın ertelenmesi de mümkündür. Bu kararlar sanığın sabıka durumuna ve mahkemenin kanaatine bağlıdır. Her dosyada sonuç farklı olabilir.

Koruma Kararı Boşanma Davasını Nasıl Etkiler?

Koruma kararı boşanma davasında tek başına kusuru ispatlamaz, ancak dosyadaki diğer delillerle birlikte değerlendirilir. Tedbir kararı bir tehlike değerlendirmesidir. Şiddetin gerçekleştiğini kesin olarak tespit etmez.

Ceza mahkemesinin kesinleşmiş mahkûmiyet kararı ise güçlü bir delildir. Adli rapor, kolluk tutanakları ve tanık beyanları da aile mahkemesinde dikkate alınır. Fiziksel şiddet, boşanmada ağır kusur sayılan davranışlardandır. Pek kötü muamele özel bir boşanma sebebidir (TMK m.162).

Şiddet gören eş maddi ve manevi tazminat isteyebilir (TMK m.174). Velayet kararında da çocuğun şiddete tanık olup olmadığı gözetilir. Öte yandan haksız yere verilmiş ve itirazla kaldırılmış bir tedbir, karşı tarafın lehine yorumlanabilir.

Bursa’da Koruma Kararı ve Soruşturma Nasıl İşler?

Bursa’da tedbir talepleri Bursa Adliyesi’ndeki aile mahkemelerince, suç soruşturması ise Bursa Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülür. İnegöl, Mudanya ve Gemlik gibi ilçelerde başvuru o ilçenin adliyesine yapılır. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde bu göreve asliye hukuk mahkemesi bakar.

Koruma talebi için yer bakımından sınır yoktur. Mağdur, bulunduğu yerdeki en yakın makama başvurabilir. Osmangazi’de yaşayan kişi Nilüfer’deki bir karakola da gidebilir. Bursa’da ŞÖNİM de destek ve izleme hizmeti verir.

Eşe karşı yaralama davalarına kural olarak asliye ceza mahkemesi bakar. Ölümle sonuçlanan yaralamada görev ağır ceza mahkemesindedir. Asliye ceza kararına karşı istinaf başvurusu Bursa Bölge Adliye Mahkemesine yapılır. Aile içi şiddet dosyasında tedbir ve ceza süreçlerini birlikte izlemek gerekir.

Aile İçi Şiddet Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bu yazı 12 Ekim 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır ve genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı kararları değişebilir. Her somut olay kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir.