Israrlı Takip Suçu (TCK 123/A)

Israrlı Takip Suçu Nedir?

Elif Hanım Nilüfer’de bir muhasebe bürosunda çalışıyordu. Ayrılığı kabul etmeyen eski nişanlısı her akşam iş çıkışında kapıda bekledi, günde onlarca mesaj attı. Numarası engellenince yeni hatlardan aradı, sonra Elif Hanım’ın kız kardeşine yazmaya başladı. Görüştüğü avukat, yaşadığı şeyin adının ısrarlı takip suçu olduğunu söyledi.

Bu suç, bir kişinin ısrarla izlenmesini veya ısrarla temas kurulmaya çalışılmasını cezalandırır. Davranışın mağdurda ciddi bir huzursuzluk yaratması gerekir. Mağdurun kendisinin ya da bir yakınının güvenliğinden endişe duyması da aynı sonucu doğurur. Halk arasında bu davranışa “stalking” veya “musallat olma” denir.

Düzenleme Türk Ceza Kanunu’na 7406 sayılı Kanun ile girdi ve 27 Mayıs 2022 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Madde, hürriyete karşı suçlar bölümünde TCK 123/A olarak yer alır. Korunan değer, kişinin huzur içinde ve korkmadan yaşama özgürlüğüdür.

Israrlı Takip Suçu Hangi Davranışlarla Oluşur?

Suç iki tür davranışla oluşur: fiziken takip etmek ve temas kurmaya çalışmak. Kanun bu iki hareketi seçimlik olarak saydığı için birinin ısrarla yapılması yeterlidir. Uygulamada çoğu dosyada ikisi birlikte görülür.

Temas kurma çabası dört araçla gerçekleşebilir. Bunlar haberleşme araçları, iletişim araçları, bilişim sistemleri ve üçüncü kişilerdir. Mağdurun cevap vermesi ya da telefonu açması gerekmez. Kanun “temas kurmaya çalışmak” dediği için ulaşma çabası tek başına yeterlidir.

Bu davranışların her biri tek başına masum görünebilir. Hukuken önemli olan, davranışların bütünü ve mağdurun hayatında bıraktığı etkidir. Mahkeme bu nedenle sıklığa, süreye ve mağdurun açık reddine bakar.

Israr Unsuru: Kaç Eylem Gerekir?

Kanun ısrar için belirli bir sayı vermez, ama tek bir eylem suçu oluşturmaz. Öğretide en az iki hareketin şart olduğu kabul edilir, ama iki hareket her olayda yeterli sayılmaz. Hâkim somut olaya göre karar verir.

Değerlendirmede üç ölçüt öne çıkar: süre, sıklık ve mağdurun tavrı. Davranışın kaç gün veya kaç hafta sürdüğüne bakılır. Aramaların ve mesajların gün içindeki sıklığı da hesaba katılır. Mağdurun “beni arama” demesinden sonra devam edilmesi ısrarın güçlü göstergesidir.

Aynı hareketin tekrarlanması da şart değildir. Fail bir gün arar, ertesi gün kapıda bekler, sonra mağdurun arkadaşına yazar. Farklı zamanlarda yapılan farklı hareketler birlikte ısrarı gösterebilir. Yargıtay uygulaması, aynı gün yapılan tek arama ve tek mesajı benzer suçlarda ısrar saymamıştır.

Huzursuzluk ve Güvenlik Endişesi Nasıl Değerlendirilir?

Suçun tamamlanması için davranışın mağdurda bir sonuç doğurması gerekir. Kanun iki sonuçtan birini arar. İlki ciddi bir huzursuzluktur. İkincisi mağdurun kendisinin veya yakınının güvenliğinden endişe duymasıdır.

“Ciddi” kelimesi burada belirleyicidir, çünkü sıradan bir can sıkıntısı yeterli olmaz. Mağdurun günlük hayatının gözle görülür biçimde etkilenmiş olması aranır. Güzergâh değiştirmek, telefon numarasını değiştirmek veya yalnız dışarı çıkamamak buna örnektir.

Bu sonuç çeşitli delillerle ortaya konur. Mağdurun beyanı, tanıklar ve yazışmalar birlikte değerlendirilir. Psikolojik destek alındığını gösteren belgeler de dosyaya sunulabilir. Sonuç hiç doğmamışsa suçun teşebbüs aşamasında kalıp kalmadığı tartışılır.

Suç yalnızca kasten işlenebilir, taksirle işlenmesi mümkün değildir. Fail, davranışının ısrarlı olduğunu bilmeli ve bunu istemelidir. Failin “sevdiğim için yaptım” demesi kastı ortadan kaldırmaz.

Suça teşebbüs ve iştirak genel kurallara tabidir. Faile bilerek yardım eden, örneğin mağdurun adresini bu amaçla veren kişi de sorumlu olabilir. Birden fazla kişiye yönelik takipte her mağdur için ayrı değerlendirme yapılır.

Israrlı Takip Suçu Cezası ve Nitelikli Haller

Temel halde ısrarlı takip cezası 6 aydan 2 yıla kadar hapistir. Üç nitelikli halde ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis olur. Kanunda seçenek olarak adli para cezası öngörülmemiştir. Kısa süreli hapis cezasının paraya çevrilmesi ise ayrı bir konudur.

Nitelikli hallerin kapsamı dar yorumlanır. Örneğin kanun yalnızca “ayrılık kararı verilen veya boşanılan eş” der. Eski nişanlı ya da eski sevgili bu yüzden ilk bende girmez. Onlar için temel hal uygulanır, ama diğer bentler ayrıca değerlendirilir.

Üçüncü bent uygulamada sık görülür. Hakkında uzaklaştırma kararı bulunan kişi takibi sürdürürse ceza ağırlaşır. Konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbiri de aynı sonucu doğurur. Elif Hanım taşınmak zorunda kalsaydı, ikinci bent gündeme gelirdi.

Israrlı Takip Şikâyet Süresi ve Uzlaşma

Bu suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır ve kural nitelikli haller için de geçerlidir. Kısaca ısrarlı takip şikâyet süresi altı aydır. Süre, mağdurun fiili ve faili öğrendiği gün başlar (TCK m.73).

Takip aylarca sürdüyse sürenin hangi eylemden başlayacağı tartışma yaratabilir. Güvenli yol, son eylemi beklemeden ve süreyi hesaplamaya çalışmadan başvurmaktır. Şikâyet savcılığa veya kolluğa yapılır. Dava zamanaşımı süresi ise 8 yıldır.

Mağdur, hüküm kesinleşene kadar şikâyetinden vazgeçebilir. Soruşturma aşamasındaki vazgeçme halinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Dava açıldıktan sonra vazgeçmenin sonuç doğurması için sanığın kabulü gerekir. Vazgeçilen şikâyet aynı fiil için yeniden yapılamaz.

Uzlaşma konusunda sık yanlış yapılır, çünkü şikâyete bağlı suçların çoğu uzlaştırmaya tabidir. Bu suç ise kanunda açıkça kapsam dışı tutulmuştur (CMK m.253/3). Dosya uzlaştırma bürosuna gönderilmez, mağdur faille aynı masaya oturmaya zorlanmaz.

Benzer Suçlardan Farkı Nedir?

Aradaki fark, davranışın amacında ve içeriğinde ortaya çıkar. Kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu “sırf rahatsız etme” amacını arar (TCK m.123). Buna karşılık ısrarlı takip suçu daha özel bir düzenlemedir. Failin amacı aranmaz, mağdurda doğan sonuç aranır.

Tabloda yalnızca suçların temel halleri ve temel cezaları yer alır. Mesajlarda “seni yaşatmam” gibi sözler varsa tehdit suçu ayrıca gündeme gelir. Küfür içeren mesajlar hakaret suçunu oluşturabilir ve savcılık bu durumda her suçu ayrı ayrı değerlendirir.

Davranış cinsel amaç taşıyorsa nitelendirme cinsel taciz yönünde değişebilir. Gizlice fotoğraf çekmek veya konum izlemek özel hayata ilişkin suçları gündeme getirir. Takip sırasında fiziksel müdahale olursa kasten yaralama da dosyaya eklenir. Hangi suçun oluştuğu, delillerin bütününe göre belirlenir.

6284 Sayılı Kanun ve Uzaklaştırma Kararı

Mağdur, ceza davasını beklemeden koruma tedbiri isteyebilir. 6284 sayılı Kanun, tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını açıkça korur. Başvuru aile mahkemesine, savcılığa veya kolluğa yapılabilir. Önleyici tedbir için delil veya belge aranmaz.

Hâkimin verebileceği başlıca tedbirler şunlardır:

• Yaklaşmama: Failin mağdura, konutuna, okuluna ve iş yerine yaklaşması yasaklanır.
• İletişim yasağı: Failin telefon, mesaj veya sosyal medya ile rahatsız etmesi engellenir.
• Yakınlara yaklaşmama: Tedbir, mağdurun yakınlarını ve tanıkları da kapsayabilir.
• Teknik takip: Hâkim kararıyla elektronik kelepçe gibi yöntemler uygulanabilir.

Tedbire uymayan kişi hakkında hâkim kararıyla zorlama hapsi uygulanır. İlk ihlalde süre 3 günden 10 güne kadardır, her tekrarda 15 günden 30 güne kadar çıkar. Bu yaptırım ceza davasından bağımsızdır.

Tedbir kararının ceza dosyasına da doğrudan etkisi vardır. Karara rağmen takibi sürdüren kişi, suçun daha ağır cezalı nitelikli halinden yargılanır. Bu nedenle uzaklaştırma kararı hem korur hem de sonraki ihlali ağırlaştırır. 6284 sayılı Kanun kadınlarla sınırlı değildir, erkek mağdurlar da başvurabilir.

Mağdur Ne Yapmalı? Deliller ve Şikâyet Adımları

Mağdurun ilk işi delilleri korumak ve süreyi kaçırmadan şikâyet etmektir. Bu dosyalarda sonuç büyük ölçüde delilin kalitesine bağlıdır. Mesajlar, arama kayıtları, kamera görüntüleri ve tanıklar temel delillerdir. Aşağıdaki sıra pratikte işe yarar.

1. Açık bir ret mesajı gönderin. Görüşmek istemediğinizi tek ve net bir cümleyle yazın, sonrasında cevap vermeyin.
2. Mesajları silmeyin. Ekran görüntüsü alın, tarih ve numaranın göründüğünden emin olun.
3. Arama kayıtlarını saklayın. Telefonunuzdaki arama geçmişini silmeyin, savcılık operatörden dökümleri ayrıca ister.
4. Olay günlüğü tutun. Her olayın tarihini, saatini, yerini ve varsa tanığını kısa notlarla yazın.
5. Kamera kayıtlarını bildirin. İş yeri ve site kameraları kısa sürede silinir, yerini hemen söyleyin.
6. Tanıkları belirleyin. Komşu, güvenlik görevlisi veya iş arkadaşı olanları isimleriyle not edin.
7. Şikâyetçi olun. Savcılığa veya karakola başvurun, ilk günden bugüne tüm eylemleri tarih sırasıyla anlatın.
8. Koruma tedbiri isteyin. Aynı başvuruda uzaklaştırma talebinizi de açıkça yazın.

Sosyal medya hesaplarının ekran görüntüsünde profil adresi de görünmelidir. Sahte hesapların kime ait olduğunu savcılık araştırır. Karşı tarafı gizlice kayda almak ise ayrı hukuki tartışmalar doğurur. Bu konuda adım atmadan önce bir avukata danışmak yerinde olur.

Mağdurun önemli bir hakkı daha vardır. Bu suçta mağdur, barodan kendisine avukat görevlendirilmesini isteyebilir (CMK m.234). Talep savcılıkta veya mahkemede dile getirilir. Mağdur ayrıca hukuk mahkemesinde manevi tazminat davası açabilir.

Şüpheli Açısından Savunma Nasıl Kurulur?

Savunma, suçun unsurlarının oluşmadığını somut verilerle göstermeye dayanır. Her arama veya her karşılaşma suç değildir, şüphelinin de anlatacağı bir olay örgüsü olabilir. Yıldırım’da oturan Kemal Bey’in durumu buna örnektir.

Kemal Bey eski ortağından alacağını istiyordu. İki hafta içinde beş kez aradı, iki kez de iş yerine gitti ve ortağı şikâyetçi oldu. Burada temasın meşru bir sebebi vardır ve bu sebep savunmanın merkezine oturur.

Savunmada sık ileri sürülen noktalar şunlardır:

• Israrın yokluğu: Eylemler az sayıdadır veya aralarında uzun zaman vardır.
• Meşru sebep: Alacak, ortak çocuk, iş ilişkisi veya komşuluk gibi bir neden bulunur.
• Karşılıklı iletişim: Şikâyetçi de aramış, yazmış veya buluşmayı kabul etmiştir.
• Tesadüfi karşılaşma: Aynı mahallede yaşamak ya da aynı yerde çalışmak söz konusudur.
• Sonucun yokluğu: Ciddi huzursuzluk veya güvenlik endişesi somut olarak ortaya konmamıştır.

Hukuka uygunluk nedenleri de bu aşamada tartışılır. İcra memurunun, tebligat görevlisinin veya gazetecinin görev gereği teması suç oluşturmaz. Ortak çocukla kişisel ilişki için yapılan makul aramalar da aynı şekilde değerlendirilir. Sınır, temasın amacını aşıp baskıya dönüşmesidir.

Savcılığa ifadeye çağrılma halinde dosyayı öğrenmeden ve hazırlıksız gitmemek gerekir. Şüpheli susma hakkını kullanabilir ve her aşamada avukat yardımından yararlanabilir. Karşılıklı yazışmaların tamamı dosyaya sunulmalıdır. Soruşturma sürerken şikâyetçiyle temas kurmak ise savunmayı ciddi biçimde zayıflatır.

Gözaltı, Tutuklama ve Adli Kontrol

Suçun temel halinde tutuklama kararı verilemez, çünkü hapis cezasının üst sınırı iki yılı aşmaz (CMK m.100/4). Nitelikli hallerde üst sınır üç yıldır ve tutuklama hukuken mümkündür. Bu suç katalog suçlar arasında sayılmamıştır.

Katalogda yer almamak, tutuklama nedeninin varsayılmayacağı anlamına gelir. Hâkim kaçma veya delil karartma şüphesini somut olgularla göstermelidir. Mağdur üzerinde baskı kurma girişimi bu değerlendirmede ağırlık taşır. Ölçülülük ilkesi her dosyada ayrıca gözetilir.

Uygulamada adli kontrol daha sık görülür ve bu tedbir temel halde de uygulanabilir. Belirli yerlere gitmeme veya imza yükümlülüğü buna örnektir. Tedbire uymayan şüpheli hakkında daha ağır sonuçlar doğabilir.

Şüpheli yakalanırsa genel gözaltı süresi 24 saattir ve bu sürede avukatla görüşme hakkı vardır. Çoğu dosyada şüpheli gözaltına alınmadan ifadeye çağrılır. Koruma tedbiri kararı da genellikle aynı günlerde tebliğ edilir.

HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezası

Verilen ceza 2 yıl veya daha az ise HAGB ve erteleme gündeme gelebilir. Temel halde verilebilecek en yüksek ceza zaten bu sınırın içindedir. Nitelikli hallerde sonuç, hâkimin belirlediği cezaya bağlıdır. Koşulların varlığını mahkeme her sanık için ayrı inceler.

HAGB için sanığın daha önce kasıtlı suçtan mahkûm olmaması gerekir. Mahkeme, sanığın yeniden suç işlemeyeceği kanaatine de varmalıdır. Denetim süresi 5 yıldır ve bu sürede kasıtlı yeni bir suç işlenmemelidir. HAGB kararına karşı istinaf yolu açıktır.

Bir yıl veya daha az süreli hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir. İki yıl veya daha az hapis cezası ertelenebilir. Temel halde mahkeme basit yargılama usulünü de seçebilir. Bu usulde sonuç ceza dörtte bir oranında indirilir.

Kanun bu suç için özel bir etkin pişmanlık hükmü öngörmemiştir. Ceza infaz aşamasına gelirse denetimli serbestlik kuralları ayrıca değerlendirilir. Kesinleşen mahkûmiyet adli sicile işlenir. Bu kayıt güvenlik soruşturması gereken işlerde karşınıza çıkabilir.

Bursa’da Israrlı Takip Suçu Dosyaları Nasıl İlerler?

Bursa’da şikâyet, Bursa Cumhuriyet Başsavcılığına veya en yakın kolluk birimine yapılır. İnegöl, Gemlik ve Mudanya gibi ilçelerde ilçe savcılıkları da başvuru alır. Soruşturmayı savcı yürütür, arama dökümleri ve kamera kayıtları savcılık yazısıyla toplanır.

Dava açılırsa yargılama asliye ceza mahkemesinde görülür. Merkez ilçelerdeki dosyalar Bursa Adliyesi’ndeki mahkemelere gider. Koruma tedbiri talepleri ise aile mahkemesince karara bağlanır ve iki süreç birbirinden bağımsız ilerler.

Mahkeme kararına karşı istinaf yoluna gidilebilir. İnceleme Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin ilgili ceza dairesinde yapılır. İstinaf süresi, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. Süreler kesindir ve kaçırılması hak kaybı doğurur.

Israrlı Takip Suçu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bu yazı 12 Ekim 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır ve genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı kararları değişebilir. Her somut olay kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir.