Bilişim Sistemine Girme ve Banka Kartlarının Kötüye Kullanılması (TCK 243-245)

Bir Şifreyle Başlayan Dosya

Nilüfer’de oturan Selin Hanım bir sabah e-posta hesabına giremediğini fark etti. Aynı gün kredi kartından üç ayrı internet alışverişi yapılmıştı. Şifresini bilen tek kişi eski nişanlısıydı. Öğleden sonra hem bankayı aradı hem de savcılığa şikâyet dilekçesi verdi.

Bu olayda tek bir suç yoktur. Hesaba izinsiz erişim bilişim sistemine girme suçunu oluşturur, şifrenin değiştirilmesi ise ayrı bir suçtur. Kartla yapılan alışveriş de banka kartlarının kötüye kullanılması suçuna girer.

Türk Ceza Kanunu bu fiilleri 243 ile 246. maddeler arasında, bilişim alanında suçlar başlığı altında düzenler. Günlük dilde bunlara bilişim suçları denir. Aşağıda her maddeyi, cezasını ve uygulamadaki ayrımları sırayla anlatıyoruz.

Bilişim Sistemine Girme Suçu Nedir (TCK 243)

Bu suç, bir bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girmek veya orada kalmaya devam etmektir. Sistemin tamamına girmek şart değildir, bir kısmına erişmek de yeterlidir (TCK m.243/1).

Bilişim sistemi kavramı geniştir. Bilgisayar, cep telefonu, tablet, e-posta hesabı ve sosyal medya hesabı bu kapsamdadır. Şirket sunucuları ile bulut depolama alanları da aynı korumadan yararlanır.

Suçun oluşması için veri çalınması gerekmez, izinsiz giriş tek başına cezalandırılır. Fail hiçbir dosyaya dokunmasa bile suç tamamlanır.

“Kalmaya devam etme” ayrı bir harekettir. Kişi sisteme önce izinle girmiş olsa bile, izin sona erdikten sonra içeride kalırsa suç yine oluşur. İşten ayrılan çalışanın eski şifresiyle şirket paneline girmesi tipik örnektir.

Bilişim Sistemine Girme Cezası Ne Kadar

Temel ceza 1 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır ve hâkim ikisinden birini seçer. Maddenin diğer fıkraları cezayı azaltır veya artırır.

• Bedelli sistemler: Fiil ücret karşılığı yararlanılan bir sisteme karşı işlenirse ceza yarı oranına kadar indirilir (TCK m.243/2).
• Verilerin zarar görmesi: Giriş nedeniyle veriler yok olur veya değişirse ceza 6 aydan 2 yıla kadar hapistir (TCK m.243/3).
• Veri nakillerini izleme: Sisteme girmeden teknik araçlarla veri akışını izleyen kişi 1 yıldan 3 yıla kadar hapisle cezalandırılır (TCK m.243/4).

Dördüncü fıkra 2016 yılında kanuna eklendi. Ağ trafiğini dinleyen cihazlar ve yazılımlar bu fıkraya girer, fail sisteme hiç girmemiş olsa da ceza alır.

Kısa süreli hapis cezaları adli para cezasına çevrilebilir. Koşulları varsa erteleme veya HAGB de gündeme gelir. HAGB için sonuç cezanın 2 yıl veya altında olması gerekir.

Sistemi Engelleme, Bozma ve Verileri Yok Etme (TCK 244)

TCK 244, sisteme zarar veren fiilleri cezalandırır. Girmek 243. maddenin konusudur, girdikten sonra zarar vermek ise 244. maddeye geçer.

Madde dört ayrı durumu düzenler.

• Sistemi engelleme veya bozma: Sistemin çalışmasını durduran veya bozan kişi 1 yıldan 5 yıla kadar hapis alır (TCK m.244/1).
• Verilere müdahale: Veriyi bozmak, silmek, değiştirmek veya erişilmez kılmak 6 aydan 3 yıla kadar hapisle cezalandırılır. Sisteme veri yerleştirmek ve veriyi başka yere göndermek de böyledir (TCK m.244/2).
• Banka ve kamu sistemleri: Fiil bir bankaya, kredi kurumuna veya kamu kurumuna karşı işlenirse ceza yarı oranında artar (TCK m.244/3).
• Haksız çıkar: Fail bu yolla kendisine veya başkasına çıkar sağlarsa ceza 2 yıldan 6 yıla kadar hapistir. Ayrıca 5.000 güne kadar adli para cezası verilir (TCK m.244/4).

Dördüncü fıkra tamamlayıcı bir hükümdür ve yalnızca fiil başka bir suç oluşturmuyorsa uygulanır. Eylem hırsızlık veya dolandırıcılık sayılıyorsa o maddelerden ceza verilir.

Hizmet engelleme saldırıları ve fidye yazılımları bu maddenin günlük örnekleridir. Bir hesabın şifresini değiştirip sahibini dışarıda bırakmak da veriye müdahaledir.

Banka Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçu (TCK 245)

Banka kartlarının kötüye kullanılması, başkasının kartıyla veya sahte kartla yarar sağlamaktır. Madde hem banka kartını hem kredi kartını kapsar ve üç ayrı suç tipi içerir.

Birinci fıkra başkasına ait kartı konu alır. Kartı ele geçiren veya elinde bulunduran kişi rıza olmadan kullanırsa suç oluşur. Kartın nasıl ele geçtiği önemli değildir, bulunan, çalınan veya emanet alınan kart arasında fark yoktur.

Yarar sağlanması şarttır. Kart denenmiş ama işlem onaylanmamışsa suç teşebbüs aşamasında kalır. Ceza 3 yıldan 6 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır.

İkinci fıkra sahte kart üretimini düzenler. Başkasının hesabıyla ilişkilendirilmiş sahte kartı üreten, satan, devreden, satın alan veya kabul eden kişi cezalandırılır. Üçüncü fıkra ise sahte kartla yarar sağlamayı kapsar. Bu fıkrada ceza 4 yıldan 8 yıla kadar hapistir.

Yargıtay uygulamasına göre kartın fiziken ele geçmesi şart değildir. Kart numarası, son kullanma tarihi ve güvenlik koduyla yapılan internet alışverişi de birinci fıkraya girer. Selin Hanım’ın olayındaki üç alışveriş bu nedenle TCK 245/1 kapsamındadır.

Yakın akrabanın kartı ve etkin pişmanlık

Bazı yakınların kartını kullanmak cezalandırılmaz. Bu kural yalnızca TCK 245/1 için geçerlidir, sahte kart suçlarında uygulanmaz (TCK m.245/4).

Ceza verilmeyen kişiler şunlardır.

• Eş: Haklarında ayrılık kararı verilmemiş eşlerden biri.
• Üstsoy ve altsoy: Anne, baba, çocuk, torun ve bu derecedeki kayın hısımları.
• Evlat edinme ilişkisi: Evlat edinen veya evlatlık.
• Kardeş: Yalnızca aynı konutta birlikte yaşayan kardeşler.

Boşanma davası açılmış olması tek başına bu korumayı kaldırmaz, belirleyici olan mahkemece verilmiş bir ayrılık kararıdır. Boşanma kesinleştikten sonra eski eşin kartını kullanmak ise suçtur.

Etkin pişmanlık da birinci fıkrayla sınırlıdır (TCK m.245/5). Fail zararı soruşturma aşamasında tamamen giderirse ceza üçte ikisine kadar indirilir. Dava açıldıktan sonra hükümden önce giderirse indirim yarıya kadardır. Kısmi ödemede indirim için mağdurun rızası aranır (TCK m.168).

Bilişim Sistemine Girme ile Hırsızlık ve Dolandırıcılık Farkı

Fark, paranın nasıl alındığına göre belirlenir. Benzer görünen olaylar dört ayrı maddeye girebilir ve doğru nitelendirme cezayı yıllarca değiştirir.

İnternet bankacılığına izinsiz girip para aktarmak hırsızlıktır. Mağdur aldatılmamıştır, para onun bilgisi dışında alınmıştır. Yargıtay uygulaması bu fiili bilişim yoluyla hırsızlık sayar (TCK m.142/2-e).

Mağdur kandırılarak parayı kendisi gönderiyorsa suç dolandırıcılıktır. Sahte ilan, sahte banka araması veya oltalama mesajı tipik yöntemlerdir. Bilişim sistemini araç olarak kullanan dolandırıcılık nitelikli haldir (TCK m.158/1-f).

Kart veya kart bilgisi kullanılıyorsa özel hüküm devreye girer. Bu durumda banka kartlarının kötüye kullanılması suçu uygulanır. Yalnızca hesaba bakılıp çıkılmışsa dosya bilişim sistemine girme ile sınırlı kalır.

Ağır suç oluştuğunda izinsiz giriş çoğu zaman ayrıca cezalandırılmaz, çünkü giriş ağır suçun işlenme biçimi sayılır. Ancak bu sonuç her dosyada ayrıca tartışılır.

Sosyal Medya Hesabı Ele Geçirme ve Eşin Telefonuna Girme

Başkasının sosyal medya hesabına izinsiz girmek suçtur. Şifreyi tahmin etmek, eski şifreyi kullanmak veya açık oturumdan yararlanmak sonucu değiştirmez. Hepsi bilişim sistemine girme sayılır.

Sosyal medya hesabı ele geçirme olaylarında genellikle birden fazla suç oluşur. Şifreyi değiştirmek TCK 244/2 kapsamına girer. Yazışmaları okumak haberleşmenin gizliliğini ihlaldir (TCK m.132). Hesaptan sahibi adına paylaşım yapmak ayrıca değerlendirilir.

Eşin telefonuna izinsiz girmek de suçtur. Banka kartlarının kötüye kullanılması suçundaki eş istisnası burada yoktur. Evlilik birliği eşlere birbirinin cihazını karıştırma yetkisi vermez.

Ortak kullanılan cihazlar farklı değerlendirilebilir, çünkü ailenin ortak bilgisayarı ile kişisel şifreli telefon aynı değildir. Rızanın kapsamı her olayda ayrıca incelenir.

Hesap Kullandırma ve Kart Kullandırma

Kendi kartını rızayla başkasına vermek TCK 245’teki suçu oluşturmaz. Çünkü madde başkasına ait kartın rıza dışı kullanımını arar. Ancak risk burada bitmez.

Hesap kullandırma çoğu zaman dolandırıcılık dosyasıyla sonuçlanır. Mağdurun parası kiralanan hesaba gelir ve hesap sahibi suça iştirakten şüpheli olur.

7589 sayılı Kanun bu alanda yeni bir hüküm getirdi. Kanun 31 Temmuz 2026’da Resmî Gazete’de yayımlandı. Katkısı yalnızca hesap veya kart bilgisini vermekle sınırlı olan kişinin cezası yarı oranında indirilir (TCK m.158/4).

İndirim cezasızlık anlamına gelmez. Planlamaya katılan veya mağdurla iletişim kuran kişi indirimden yararlanamaz. Hüküm dolandırıcılık suçları için getirilmiştir. Hırsızlık ve TCK 245 bakımından uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalıdır.

7571 ve 7589 sayılı kanunlar 243, 244 ve 245. maddelerin metnini değiştirmedi, cezalar aynıdır. Değişiklikler usul kurallarında ve dolandırıcılık maddesinde yapıldı.

Şikâyet, Uzlaşma ve Zamanaşımı

Bu suçlar şikâyete bağlı değildir. Savcılık olayı öğrendiğinde kendiliğinden soruşturma yapar ve mağdurun şikâyetten vazgeçmesi dosyayı düşürmez.

Bilişim sistemine girme suçu uzlaşma kapsamında da değildir. TCK 244 ve 245 için de aynı kural geçerlidir. Taraflar anlaşsa bile yargılama sürer.

Dava zamanaşımı cezanın üst sınırına göre belirlenir. Süre TCK 243 ile 244/1 ve 244/2 için 8 yıl, TCK 245 ve 244/4 için 15 yıldır (TCK m.66).

Tutuklama bakımından da fark vardır. Üst sınırı 2 yılı aşmayan suçlarda tutuklama kararı verilemez (CMK m.100/4). Bu nedenle TCK 243/1 ve 243/3 için tutuklama yasağı uygulanır. Kart suçlarında ise tutuklama veya adli kontrol mümkündür.

Görevli Mahkeme ve Dijital Deliller

Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. TCK 243, 244 ve 245’teki cezaların üst sınırı 10 yılı aşmadığı için dosya ağır ceza mahkemesine gitmez.

Nitelikli dolandırıcılıkta görev kuralı değişti. 7571 sayılı Kanun bu suçu ağır ceza mahkemesinin görev listesinden çıkardı. 25 Aralık 2025’ten sonra açılan davalara asliye ceza mahkemesi bakar.

Yetki konusunda mağdur lehine özel bir kural vardır. Bilişim sistemi veya banka araç olarak kullanılmışsa mağdurun yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (CMK m.12/6). Bursa’da oturan mağdur şikâyetini Bursa’da takip edebilir.

Bu dosyalarda ispat dijital delile dayanır.

Şüpheli açısından en sık savunma konusu IP eşleşmesidir. Aynı ağı birden çok kişi kullanıyor veya kablosuz ağ şifresiz olabilir. Yargıtay uygulaması mahkûmiyet için IP kaydını destekleyen başka delil arar.

Cihaz incelemesinde usule de bakılır. Kopyalama işlemi tutanağa bağlanır ve istenirse kopyanın bir örneği şüpheliye veya vekiline verilir.

Mağdur Ne Yapmalı: Banka Başvurusu ve İade

Mağdur önce bankaya, sonra savcılığa başvurmalıdır. Zaman kaybı hem paranın izini hem delili zayıflatır, bu yüzden aşağıdaki sırayı izlemek yerinde olur.

1. Kartı ve hesabı hemen kapattırın. Bankanın çağrı merkezini arayın. Bildirimin saatini ve kayıt numarasını not edin.
2. İşlemlere yazılı itiraz edin. Harcama itirazı formunu doldurun. Hangi işlemleri tanımadığınızı tek tek belirtin.
3. Şifreleri değiştirin. E-posta, bankacılık ve sosyal medya şifrelerini yenileyin. İki aşamalı doğrulamayı açın.
4. Delilleri saklayın. Ekran görüntüsü alın. Gelen mesajları, e-postaları ve giriş uyarılarını silmeyin.
5. Savcılığa şikâyette bulunun. Dilekçeye hesap dökümünü ve itiraz kaydını ekleyin. İşlem tarih ve saatlerini yazın.
6. Hesabın askıya alınmasını isteyin. Paranın gittiği hesap biliniyorsa bunu bankaya ve savcılığa bildirin.
7. İade talebini takip edin. Banka olumsuz yanıt verirse tüketici hakem heyetine veya tüketici mahkemesine başvurun.

Kart hamilinin sorumluluğu kanunla sınırlandırılmıştır. Bildirimden önceki 24 saatte yapılan hukuka aykırı işlemlerde hamilin sorumluluğu 150 TL’dir. Bildirimden sonraki işlemlerden hamil sorumlu tutulmaz. Ağır ihmal veya kast varsa bu sınır uygulanmaz.

7571 sayılı Kanun mağdur için yeni bir araç getirdi. Bankalar ve ödeme kuruluşları şüpheli hesabı 48 saate kadar askıya alabilir (CMK m.128/A). Bu sürede hâkim kararıyla paraya elkonulabilir. Paranın mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma aşamasında iade mümkündür.

Bu tedbir sınırlı suçlarda uygulanır. Bilişim yoluyla hırsızlık, bilişim yoluyla dolandırıcılık ve TCK 245 bu listededir. Hesabı haksız yere askıya alınan kişi de savcılığa başvurup kaldırılmasını isteyebilir.

Yasak Cihazlar ve Şirketlerin Sorumluluğu

Bu bölümdeki suçları işlemek için üretilmiş cihaz ve programları bulundurmak ayrı bir suçtur. Kart kopyalama aparatları ve şifre kırma yazılımları örnektir. Ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasıdır (TCK m.245/A).

Madde üretmeyi, ithal etmeyi, satmayı, nakletmeyi ve bulundurmayı sayar. Aracın yalnızca suç işlemek için yapılmış olması gerekir. Güvenlik testlerinde kullanılan meşru yazılımlar bu nedenle tartışma konusu olur.

Şirketler de yaptırımla karşılaşabilir. Suç bir tüzel kişinin yararına işlenmişse güvenlik tedbirine hükmedilir (TCK m.246). Faaliyet izninin iptali ve müsadere bu tedbirlerdendir, hapis cezası ise yalnızca gerçek kişiye verilir.

Bursa’da Soruşturma ve Yargılama Süreci

Bursa’da bu suçların soruşturmasını Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı yürütür, ilçelerde ise ilgili ilçe başsavcılıkları görevlidir. Şikâyet en yakın kolluk birimine veya doğrudan savcılığa yapılabilir.

Teknik inceleme genellikle kolluğun siber suçlarla mücadele birimine verilir. IP sorgusu, platform yazışmaları ve banka kayıtları bu aşamada toplanır. Yurt dışı merkezli platformlardan yanıt gelmesi zaman alabilir.

Şüpheli çoğunlukla savcılığa ifadeye çağrılma yoluyla dosyadan haberdar olur. İfadeden önce dosyadaki delilleri bilmek önemlidir, şüphelinin susma ve avukat yardımından yararlanma hakkı vardır.

Dava açılırsa yargılama Bursa Adliyesi’ndeki asliye ceza mahkemelerinde görülür. Bilişim sistemine girme suçunda tek celsede karar çıkması mümkündür. Kart suçlarında bilirkişi incelemesi süreci uzatabilir. Karara karşı istinaf yolu açıktır.

Bilişim Sistemine Girme Hakkında Sık Sorulan Sorular

Bu yazı 12 Ekim 2026 tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır ve genel bilgilendirme amaçlıdır. Hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Mevzuat ve yargı kararları değişebilir. Her somut olay kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir.