Uyuşturucu Ticareti Kaç Yıl Yatar? İnfaz Oranı (2026)

Uyuşturucu ticareti kaç yıl yatar? Kural olarak cezanın yarısı cezaevinde geçirilir. Koşullu salıverilmeye 1 yıl kala denetimli serbestlik gündeme gelir.

Suç tarihi 30 Mart 2020 ve sonrası olan, tekerrür hükümleri uygulanmayan ve suçu örgüt faaliyeti çerçevesinde işlemeyen yetişkin hükümlüler, TCK 188’den aldıkları hapis cezasının kural olarak yarısını ceza infaz kurumunda geçirdikten sonra koşullu salıverilir. Koşullu salıverilmeye 1 yıl kala, şartları taşıyanlar denetimli serbestlikle tahliye edilebilir. Örneğin 8 yıl 4 ay ceza alan kişi için koşullu salıverilme 4 yıl 2 ay, denetimli serbestlik ise yaklaşık 3 yıl 2 ay sonra gündeme gelir. Tutuklulukta geçen süre bu sürelerden düşülür. Çocuklar, örgütlü suçlar, tekerrür ve suç tarihine bağlı geçici maddeler sonucu değiştirir. Kesin hesap müddetname üzerinden yapılır.

Karar okunur: 8 yıl 4 ay. Ailenin ilk sorusu cezanın kendisi değil, içeride geçecek süredir. Uyuşturucu ticareti kaç yıl yatar sorusunun cevabı; suç tarihine, tekerrüre ve örgüt bağlantısına göre değişir.

Uyuşturucu ticareti nedeniyle ceza alan kişilerin ve yakınlarının en çok sorduğu soru, verilen cezanın ne kadarının cezaevinde geçirileceğidir. Bu sorunun cevabı birkaç etkene göre değişir. Suç tarihi, hükümlünün yaşı ve örgüt faaliyeti bunların başında gelir. Tekerrür ve 2020’den bu yana yapılan infaz düzenlemeleri de sonucu etkiler. Bu yazıda uyuşturucu ticaretinde infaz sisteminin temel kurallarını, hesaplama yöntemini ve örnekleri ele alıyoruz. TCK 188‘in cezaları ve diğer yönleri için TCK 188 Uyuşturucu Ticareti Suçu ve Cezası başlıklı rehberimize bakabilirsiniz.

İnfaz Sisteminin Temel Kavramları

İnfaz hesabını anlamak için önce birkaç kavramın bilinmesi gerekir:

• Müddetname: Cumhuriyet başsavcılığı infaz bürosunun düzenlediği belgedir. Cezanın başlangıç ve bitiş tarihlerini, koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihlerini gösterir. Kesin hesap müddetnamede yer alır.
• Koşullu salıverilme: Hükümlü, cezasının kanunda belirtilen kısmını iyi halle geçirir. Bunun üzerine kalan süreyi dışarıda denetim altında geçirmek üzere serbest bırakılır (5275 m.107).
• Denetimli serbestlik: Koşullu salıverilme tarihine belirli bir süre kalan hükümlünün, bu süreyi cezaevi dışında, denetimli serbestlik müdürlüğünün gözetiminde geçirmesidir (5275 m.105/A).
• Açık ceza infaz kurumu: Firar önleyici engeli bulunmayan, hükümlülerin çalışma ve eğitim faaliyetlerine katıldığı kurumlardır. Kapalı kurumdan açık kuruma geçiş, iyi hal ve süre şartlarına bağlıdır.
• İyi hal: Hükümlünün infaz süresince kurallara uyması, disiplin cezası almaması ve iyileştirme programlarına katılmasıdır. İdare ve gözlem kurulu tarafından değerlendirilir.
• Mahsup: Gözaltı ve tutuklulukta geçen sürenin cezadan düşülmesidir (TCK 63).

Uyuşturucu Ticaretinde Koşullu Salıverilme Oranı

5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 107. maddesi, 7242 sayılı Kanun’la (2020) köklü şekilde değiştirilmiştir. Bu değişiklikten sonra süreli hapis cezalarında genel koşullu salıverilme oranı yarıdır. Kasten öldürme, cinsel suçlar gibi bazı suçlar için ise üçte iki oranı öngörülmüştür.

TCK 188 bakımından madde metninde özel bir düzenleme bulunmaktadır. Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti suçundan hapis cezasına mahkûm olan çocuklar için üçte iki oranı öngörülmüştür. Yetişkin hükümlüler bakımından ise genel kural (yarı oran) uygulanır.

Önemli not: İnfaz oranlarına ilişkin internette birbiriyle çelişen bilgiler bulunmaktadır (bazı kaynaklarda uyuşturucu ticareti için 2/3 veya 3/4 oranı yazılmaktadır). Bu farklılıklar çoğu zaman eski kanun metinlerinden veya suç tarihine göre değişen uygulamalardan kaynaklanır. Somut dosyada uygulanacak oran, suç tarihindeki ve infaz sırasındaki mevzuat birlikte değerlendirilerek müddetnamede belirlenir.

Denetimli Serbestlik Ne Zaman Başlar?

Koşullu salıverilme tarihine 1 yıl veya daha az süre kalan hükümlüler denetimli serbestlikten yararlanabilir (5275 m.105/A). Bunun için kanundaki şartları taşımaları gerekir. Bu hükümlüler cezalarının kalanını dışarıda infaz eder. Başlıca şartlar şunlardır:

• Hükümlünün açık ceza infaz kurumunda bulunması veya açık kuruma ayrılmaya hak kazanmış olması
• İyi hal sahibi olması
• Kanunda öngörülen asgari süreyi ceza infaz kurumunda geçirmiş olması
• Kanunda sayılan istisna suçlardan mahkûm olmaması (terör suçları ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar gibi)

Suç tarihi 30 Mart 2020’den önce olanlar: 7242 sayılı Kanun’la getirilen geçici 6. madde bu tarihten önce işlenen suçlara uygulanır. Bu suçlarda denetimli serbestlik süresi 3 yıldır (kanundaki istisnalar saklıdır).

Suç tarihi 31 Temmuz 2023 ve öncesi olanlar: 5275 sayılı Kanun’un geçici 10. maddesi 7571 sayılı Kanun’la (RG 25.12.2025) değiştirilmiştir. Madde, bu tarih ve öncesinde işlenen suçlar bakımından açık ceza infaz kurumuna ve denetimli serbestliğe daha erken ayrılma imkânı tanımaktadır. Madde bazı suçları kapsam dışı bırakır. Terör suçları ve örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar bunların başında gelir. Bazı kasten öldürme ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar da kapsam dışıdır. Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmeyen TCK 188 suçları bu kapsam dışı listede sayılmamıştır. Bu düzenlemenin somut dosyaya etkisi mutlaka müddetname üzerinden kontrol edilmelidir.

Uyuşturucu Denetimli Serbestlik Dosyası Nasıl Kapanır?

Denetimli serbestlikle tahliye edilen hükümlü, kalan süre boyunca belirlenen yükümlülüklere uyar. İmza, programlara katılım, gerekirse tedavi ve test bu yükümlülüklerdendir. Süre yükümlülüklere uyularak tamamlandığında hükümlü koşullu salıverilir. Denetim süresi sona erdiğinde ceza infaz edilmiş sayılır. Hükümlü yükümlülüklere uymayabilir veya denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işleyebilir. Bu durumda kalan cezasını çekmek üzere yeniden ceza infaz kurumuna gönderilebilir. Kullanıcılara yönelik TCK 191 kapsamındaki denetimli serbestlik tedbiri ise ayrı bir kurumdur ve kendi kurallarına tabidir.

Açık Cezaevine Ne Zaman Geçilir?

Kapalı kurumdaki hükümlünün açık kuruma ayrılması üç şeye bağlıdır. Bunlar; koşullu salıverilme tarihine kalan süre, iyi hal ve ilgili Yönetmelik’teki şartlardır. Disiplin cezası alınması (özellikle hücre cezası) açık kuruma ayrılmayı geciktirebilir. Açık kuruma ayrılma talebinin reddine karşı infaz hâkimliğine şikâyet yoluna başvurulabilir.

Açık kuruma ayrılma, denetimli serbestlikten yararlanmanın da ön koşuludur. Bu nedenle hükümlünün kapalı kurumdaki süreci iyi halle geçirmesi büyük önem taşır.

Tutuklulukta Geçen Süre Cezadan Düşer mi?

Evet. Gözaltında ve tutuklulukta geçen süreler, TCK 63 uyarınca hapis cezasından düşülür. Konutu terk etmeme (ev hapsi) adli kontrolünde geçen her iki gün ise bir gün olarak mahsup edilir (CMK m.109/6). Mahsup, müddetnamede koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihlerini doğrudan öne çeker. Uyuşturucu ticareti dosyalarında sanıkların önemli bir kısmı yargılama boyunca tutuklu kaldığından, hüküm kesinleştiğinde cezanın büyük bölümü zaten infaz edilmiş olabilir.

Uyuşturucu Ticaretinden Kaç Yıl Yatılır? Örnek Hesaplamalar

Aşağıdaki örnekler. Tablo, yetişkin ve iyi halli bir hükümlü varsayılarak hazırlanmıştır. Suç tarihi 31 Temmuz 2023’ten sonradır (geçici 10. madde kapsamı dışında). Tekerrür ve örgüt faaliyeti bulunmamaktadır. Tutukluluk süresi dikkate alınmamıştır.

Örnek: Yetişkin bir hükümlü 8 yıl 4 ay hapis cezası almış ve 1 yıl 6 ay tutuklu kalmış olsun. Koşullu salıverilme için cezanın yarısı olan 4 yıl 2 ay esas alınır. Bu süreden tutuklulukta geçen 1 yıl 6 ay düşülür. Hükümlünün kesinleşmeden sonra yaklaşık 2 yıl 8 ay daha kalması gerekir. Denetimli serbestliğe ayrılma ise bundan yaklaşık 1 yıl önce. Yani kesinleşmeden sonra yaklaşık 1 yıl 8 ay içinde gündeme gelebilir. Açık kuruma ayrılma, iyi hal ve kanuni asgari süre şartları bu tarihi etkileyebilir.

Bu hesaplamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. Suç tarihi, geçici maddeler, zincirleme suç, birden fazla mahkûmiyetin toplanması ve disiplin cezaları sonucu değiştirir.

Adli Para Cezasının İnfazı

TCK 188’de hapis cezasının yanında adli para cezası da öngörülür. Adli para cezası, hüküm kesinleştikten sonra Cumhuriyet başsavcılığınca tebliğ edilen ödeme emri üzerine ödenir. Mahkeme taksitle ödemeye karar verebilir. Ödenmeyen adli para cezası hapse çevrilir (5275 m.106). Bu nedenle hapis cezasının infazı tamamlansa bile adli para cezasının ayrıca takip edilmesi gerekir.

Çocuklar Bakımından İnfaz

Suç tarihinde 18 yaşından küçük olan hükümlüler için TCK 188’de özel bir düzenleme vardır. Koşullu salıverilme oranı üçte ikidir. Ayrıca 7593 sayılı Kanun (RG 18.08.2026), suça sürüklenen çocuklara ilişkin ceza ve infaz hükümlerinde değişiklikler yapmıştır. Bazı kaynaklara göre bu değişiklikle, çocuklar için infaz kurumunda geçirilen sürenin daha fazla sayılmasına ilişkin avantajın uyuşturucu ticareti bakımından uygulanmayacağı düzenlenmiştir. Aleyhe değişiklikler yalnızca yürürlük tarihinden sonra işlenen suçlara uygulanabileceğinden, çocuklara ilişkin dosyalarda suç tarihi belirleyicidir.

Tekerrür ve Uyuşturucu Ticareti

Daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olan ve kanundaki süreler içinde yeniden suç işleyen kişi hakkında tekerrür hükümleri uygulanır (TCK 58). Tekerrür halinde koşullu salıverilme oranı ağırlaşır ve hükümlü hakkında cezanın infazından sonra denetim süresi uygulanır (5275 m.108). Uyuşturucu ticaretinden ikinci kez mahkûm olan kişilerde tekerrür, infaz süresini önemli ölçüde uzatabilir.

Koşullu Salıverilmeden Sonra Ne Olur?

Koşullu salıverilen hükümlü, cezasının kalan kısmı kadar bir denetim süresine tabi olur. Bu süre içinde kasıtlı bir suç işlerse veya hâkimin belirlediği yükümlülüklere uymamakta ısrar ederse koşullu salıverilme kararı geri alınabilir. Hükümlü kalan cezasını çekmek üzere yeniden ceza infaz kurumuna gönderilir. Denetim süresi yükümlülüklere uyularak tamamlanırsa ceza infaz edilmiş sayılır.

Uyuşturucu Ticaretinde Tahliye Mümkün mü?

Evet. Yargılama aşamasında tutuklu sanık her zaman tahliye talebinde bulunabilir. Tutukluluğu en geç 30 günde bir incelenir. Hüküm aşamasında ise tutuklulukta geçen sürenin cezayı karşılaması, suç vasfının TCK 191’e dönüşmesi veya beraat halinde tahliye kararı verilir. Hüküm kesinleştikten sonra ise tahliye, koşullu salıverilme veya denetimli serbestlik yoluyla gerçekleşir. Ayrıca hükümlünün ağır hastalığı veya engellilik hali gibi durumlarda cezanın infazının ertelenmesi (5275 m.16) gündeme gelebilir.

Hükmen Tutuklu İken İnfaz: Açık Cezaevi ve Denetimli Serbestlik

İlk derece mahkemesi mahkûmiyet kararı vermiş, ancak karar henüz kesinleşmemiş olabilir. Dosyası istinaf veya temyiz aşamasında olan bu kişiye “hükmen tutuklu” denir. Uyuşturucu ticareti dosyalarında istinaf ve temyiz süreçleri uzun sürebildiğinden, hükmen tutuklu olarak geçen süre önemli bir yer tutar.

• Hükmen tutuklu kişinin tutuklulukta geçen süresi, hüküm kesinleştiğinde cezasından mahsup edilir.
• Hükmen tutuklu kişi, tutukluluğun devamı hakkında yapılan incelemelerde ve kanun yolu merciinde tahliye talebinde bulunabilir. Tutuklulukta geçen sürenin muhtemel infaz süresine yaklaşması, tahliye için güçlü bir gerekçedir.
• Hükmen tutuklu kişinin açık ceza infaz kurumuna ayrılması veya denetimli serbestlikten yararlanması, kural olarak hükmün kesinleşmesine bağlıdır. Bu nedenle kanun yolu sürecinde tahliye talebinin önemi artar.

Birden Fazla Cezanın Toplanması

Aynı kişi hakkında uyuşturucu ticareti ve başka suçlardan birden fazla hapis cezası bulunabilir. Bu cezalar infaz aşamasında toplanır (içtima). Tek bir müddetname düzenlenir. Toplanan cezalarda koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik hesabı, her bir suç için öngörülen oranlar dikkate alınarak yapılır. Uyuşturucu ticaretiyle birlikte örgüt üyeliği, silah veya başka suçlardan mahkûmiyet bulunması halinde hesaplama daha karmaşık hale gelir ve hataya açıktır. Bu durumda müddetnamenin ayrıntılı olarak incelenmesi gerekir.

Cezaevinde İzin Hakları

Hükümlüler, kanunda ve ilgili yönetmelikte belirtilen şartlar dahilinde çeşitli izinlerden yararlanabilir:

• Mazeret izni: Hükümlünün eşinin, çocuğunun, anne veya babasının, kardeşinin ölümü ya da ağır hastalığı gibi durumlarda kısa süreli izin verilebilir.
• Özel izin: Açık ceza infaz kurumundaki veya belirli şartları taşıyan hükümlülere, iyi halli olmaları kaydıyla, yılda belirli sürelerle özel izin verilebilir.

İzin hakları, hükümlünün bulunduğu kurumun türüne, iyi haline ve suç türüne göre değişir. İzinden dönmeme ağır sonuçlar doğurur ve firar suçu oluşturabilir.

İnfaz Hâkimliğine Şikâyet

Ceza infaz kurumu idaresinin veya idare ve gözlem kurulunun hükümlü hakkında verdiği kararlara karşı infaz hâkimliğine şikâyet yoluna başvurulabilir. Uyuşturucu ticaretinden hükümlü olanlar bakımından sık karşılaşılan şikâyet konuları şunlardır:

• Açık ceza infaz kurumuna ayrılma talebinin reddi
• Disiplin cezaları (özellikle açık kuruma ayrılmayı ve denetimli serbestliği geciktiren cezalar)
• İyi hal değerlendirmesinin olumsuz yapılması
• Nakil talepleri
• Ziyaret, telefon ve haberleşme haklarına ilişkin kısıtlamalar

Şikâyet, kanunda belirtilen süre içinde yapılmalıdır. İnfaz hâkimliği kararlarına karşı da itiraz yolu açıktır.

Disiplin Cezalarının İnfaza Etkisi

Cezaevinde alınan disiplin cezaları, hükümlünün iyi hal değerlendirmesini doğrudan etkiler. Özellikle hücreye koyma gibi ağır disiplin cezaları, açık kuruma ayrılmayı, denetimli serbestlikten yararlanmayı ve koşullu salıverilmeyi geciktirebilir. Bu nedenle hükümlünün kurum kurallarına uyması, uyuşturucu ticareti gibi uzun süreli cezalarda tahliye tarihini doğrudan belirler. Hukuka aykırı olduğu düşünülen disiplin cezalarına karşı infaz hâkimliğine şikâyet yoluna süresinde başvurulmalıdır.

Yabancı Uyruklu Hükümlüler

Uyuşturucu ticaretinden hükümlü olan yabancı uyruklu kişiler bakımından infazın bazı özellikleri vardır:

• Yabancı hükümlüler de koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik hükümlerinden kanundaki şartlarla yararlanabilir. Ancak denetimli serbestlik yükümlülüklerinin yerine getirilmesi (sabit adres, imza) uygulamada güçlükler doğurabilir.
• Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler kapsamında, hükümlünün cezasının kalanını kendi ülkesinde çekmek üzere nakli talep edilebilir.
• Tahliyeden sonra, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında sınır dışı etme ve giriş yasağı gibi idari işlemler gündeme gelebilir.

İnfaz Hesabında Sık Yapılan Hatalar

Uyuşturucu ticareti gibi uzun süreli cezalarda infaz hesabındaki küçük hatalar, aylarca fazla ceza çekilmesine yol açabilir. En sık karşılaşılan hatalar şunlardır:

• Gözaltı ve tutuklulukta geçen sürelerin eksik mahsup edilmesi (özellikle farklı tarihlerde yapılan gözaltı ve tutuklamalar)
• Konutu terk etmeme adli kontrolünde geçen sürenin hiç mahsup edilmemesi
• Suç tarihine göre uygulanması gereken geçici maddelerin (30.03.2020 ve 31.07.2023 tarihleri) dikkate alınmaması
• Örgüt faaliyeti bulunmayan bir suça örgütlü suçlara ilişkin ağır oranın uygulanması
• Tekerrür bulunmadığı halde mükerrir infaz rejiminin uygulanması
• Birden fazla cezanın toplanmasında her suç için ayrı oranın doğru uygulanmaması

Müddetname tebliğ edildiğinde, bu hususların tek tek kontrol edilmesi ve hata varsa Cumhuriyet başsavcılığı infaz bürosuna başvurulması gerekir.

Müddetname Hatalıysa Ne Yapılır?

Müddetnamede tutukluluk süresinin eksik mahsup edilmesi, yanlış infaz oranı uygulanması veya geçici maddelerin dikkate alınmaması gibi hatalarla karşılaşılabilir. Bu durumda önce Cumhuriyet başsavcılığı infaz bürosuna düzeltme talebiyle başvurulur. Talep reddedilebilir veya hata giderilmeyebilir. Bu durumda hükmü veren mahkemeye veya infaz hâkimliğine başvurulur ve infazın düzeltilmesi istenir (5275 m.98 ve ilgili hükümler). Uyuşturucu ticareti gibi uzun süreli cezalarda birkaç aylık hata dahi önemli sonuçlar doğurduğundan, müddetnamenin avukat tarafından kontrol edilmesi önerilir.

Uyuşturucu Ticareti Kaç Yıl Yatar? Sıkça Sorulan Sorular

Uyuşturucu ticaretinde infaz oranı nedir?

Suç tarihi 30 Mart 2020 ve sonrası olan, tekerrürü ve örgüt faaliyeti bulunmayan yetişkin hükümlüler için koşullu salıverilme oranı kural olarak yarıdır. Çocuklar için üçte iki, örgütlü suçlarda ve tekerrürde daha ağır oranlar uygulanır.

Uyuşturucu ticaretinden kaç yıl yatılır?

Örneğin 8 yıl 4 ay ceza alan yetişkin hükümlü kural olarak 4 yıl 2 ay sonra koşullu salıverilir. Bundan 1 yıl önce denetimli serbestliğe ayrılabilir. Tutuklulukta geçen süre düşülür.

Uyuşturucu ticaretinde denetimli serbestlik var mı?

Evet. Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmeyen uyuşturucu ticareti suçlarında, şartları taşıyan hükümlüler koşullu salıverilmeye 1 yıl kala denetimli serbestlikten yararlanabilir. Suç tarihine göre bu süre daha uzun olabilir.

Uyuşturucu ticaretinde açık cezaevine ne zaman geçilir?

Koşullu salıverilme tarihine kalan süre, iyi hal ve yönetmelikteki şartlara göre belirlenir. Disiplin cezaları açık kuruma ayrılmayı geciktirebilir.

Uyuşturucu denetimli serbestlik dosyası nasıl kapanır?

Denetimli serbestlik süresi yükümlülüklere uyularak tamamlandığında hükümlü koşullu salıverilir. Denetim süresi de sorunsuz tamamlandığında ceza infaz edilmiş sayılır.

Müddetname yanlışsa ne yapılır?

Önce Cumhuriyet başsavcılığı infaz bürosuna düzeltme talebiyle başvurulur. Sonuç alınamazsa mahkemeye veya infaz hâkimliğine başvurularak infazın düzeltilmesi istenebilir.

Sonuç: Uyuşturucu Ticareti Kaç Yıl Yatar?

Uyuşturucu ticaretinde cezaevinde geçirilecek süre yalnızca verilen cezaya bağlı değildir. Suç tarihi, hükümlünün yaşı, örgüt ve tekerrür durumu da sonucu değiştirir. Tutuklulukta geçen süre ve 2020’den bu yana yapılan infaz düzenlemeleri de hesaba katılır. Genel kural olarak yetişkin hükümlüler cezalarının yarısını çektikten sonra koşullu salıverilir. Bundan 1 yıl önce denetimli serbestliğe ayrılabilir. Ancak geçici maddeler ve 2026’da yapılan değişiklikler nedeniyle her dosyanın müddetname üzerinden ayrı ayrı hesaplanması gerekir.

Bu konudaki diğer rehberler:

• TCK 188 Uyuşturucu Ticareti Suçu ve Cezası
• Uyuşturucu Ticareti ile Kullanma Ayrımı
• Uyuşturucu Etkin Pişmanlık (TCK 192)
• Uyuşturucu Ticareti Suçu ve Bursa Ceza Avukatı

Bu makale, Av. Mustafa Yılmaz Hukuk Bürosu tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır ve 7 Ekim 2026 tarihindeki mevzuat esas alınmıştır. Makale hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her somut olay kendi koşullarına göre değerlendirilmelidir.

Bursa Avukat