Ceza Hukuku

Mala zarar verme suçu cezası ne kadar?

Mala zarar verme suçu, başkasına ait taşınır veya taşınmaz bir malı kısmen ya da tamamen yıkma, tahrip etme, yok etme, bozma, kullanılamaz hale getirme veya kirletme fiilidir. TCK m.151 uyarınca temel halin cezası 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Suç şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma kapsamındadır. Kamu malına veya yakarak zarar verme gibi nitelikli hallerde ceza 1 yıldan 4 yıla kadar hapistir ve şikâyet aranmaz. Zararın giderilmesi etkin pişmanlık indirimi sağlar.

4 ay – 3 yılTemel hal için öngörülen hapis cezası veya seçimlik adli para cezası.
1 – 4 yılKamu malı gibi nitelikli hallerde hapis cezası aralığı, şikâyet aranmaz.
6 ayFail ve fiil öğrenildikten sonra şikâyet için tanınan süre.
2/3’e kadarDava açılmadan önce zararın tamamı giderilirse etkin pişmanlık indirimi.

Son güncelleme: 16 Kasım 2026 | Yazar: Av. Mustafa Yılmaz (Bursa Barosu)

Mala Zarar Verme Suçu Nedir?

Mala zarar verme suçu, başkasına ait taşınır veya taşınmaz bir malın kısmen ya da tamamen yıkılması, tahrip edilmesi, yok edilmesi, bozulması, kullanılamaz hale getirilmesi veya kirletilmesi fiilidir ve TCK m.151 ile 152’de düzenlenir.

Bursa Nilüfer’de oturan Serkan Bey, bir sabah aracının kapısında boydan boya anahtar çizikleri buldu. Site kamerasında komşusunun oğlu görünüyordu. Serkan Bey karakola gitti, kamera kaydını ve ekspertiz raporunu dosyaya ekledi. Birkaç hafta sonra uzlaştırmacıdan telefon aldı. Karşı taraf onarım bedelini ödemeyi teklif ediyordu. Bu kısa öykü, mala zarar verme dosyalarının tipik akışını özetler.

Suçun koruduğu değer mülkiyet hakkıdır. Mağdur malın malikidir. Zilyet de şikâyet hakkına sahiptir. Kişinin kendi malına zarar vermesi suç değildir. Paylı mülkiyette diğer paydaşın payı yönünden suç gündeme gelebilir.

Mala zarar verme suçu yalnızca kasten işlenebilir. Taksirle verilen zarar suç değildir. Park ederken başka bir araca çarpan sürücü ceza almaz. O olay bir trafik kazası ve hukuki uyuşmazlıktır. Zarar, kasko veya tazminat davası ile çözülür. Ceza davası açılmaz.

Suçun Unsurları: Hangi Fiiller Mala Zarar Vermedir?

TCK 151 beş ayrı hareket sayar. Bu hareketlerden birinin gerçekleşmesi yeterlidir. Kanun seçimlik hareketli bir suç öngörmüştür. Hareketlerin anlamı uygulamada şöyle şekillenir.

  • Yıkma. Yalnızca taşınmazlar için söz konusudur. Duvar, çit veya bina bölümünün yıkılması bu kapsamdadır.
  • Tahrip etme. Malın bütünlüğünün bozulmasıdır. Cam kırma, kapı kırma, ayna kırma tipik örneklerdir.
  • Yok etme. Malın varlığının ortadan kaldırılmasıdır. Belgeyi yakma veya eşyayı denize atma gibi.
  • Bozma veya kullanılamaz hale getirme. Mal yerinde durur ama işlevini yitirir. Lastik patlatma ve kablo kesme bu gruptadır.
  • Kirletme. Malın temizlenmesini gerektiren bir müdahaledir. Duvara yazı yazma, araca boya püskürtme, graffiti bu kapsamda değerlendirilir.

Zararın miktarının önemi yoktur. Küçük bir çizik de suçu oluşturur. Hırsızlık suçundaki değer azlığı indirimi (TCK m.145) bu suçta uygulanmaz. Ancak zararın büyüklüğü, cezanın alt veya üst sınırdan belirlenmesinde rol oynar.

Suçun manevi unsuru genel kasttır. Saik aranmaz. Öfke, intikam veya şaka amacı sonucu değiştirmez. Olası kast da yeterli görülür.

Önemli: Fiil tamamlanmadan engellenirse teşebbüs söz konusu olur. Kapıya tekme atan ancak zarar oluşturamayan fail, teşebbüsten sorumlu tutulur. Ceza TCK m.35 uyarınca indirilir.

Mala Zarar Verme Cezası: TCK 151 Temel Hal

Mala zarar verme cezası temel halde 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Kanun iki cezayı seçimlik olarak düzenler. Hâkim ikisinden birini seçer. İkisini birlikte veremez.

Seçimlik ceza sisteminin önemli bir sonucu vardır. Hâkim hapis cezasını seçerse bu ceza artık adli para cezasına çevrilemez (TCK m.50/2). Bu nedenle sanık yönünden hâkimin ilk tercihi büyük önem taşır. Adli para cezası tercih edilirse gün sayısı belirlenir. Bir gün karşılığı 2024 değişikliği sonrası 100 TL ile 500 TL arasındadır. Ödenmeyen adli para cezası hapse dönüşebilir.

Tablo 1. Temel ve nitelikli hallerde ceza, şikâyet ve uzlaştırma durumu.
Hal Kanun maddesi Ceza Şikâyet Uzlaştırma
Temel hal TCK m.151/1 4 ay – 3 yıl hapis veya adli para cezası Gerekir Kapsamda
Kamu malı, ağaç, grev-lokavt, parti malı, intikam TCK m.152/1 1 – 4 yıl hapis Aranmaz Kapsam dışı
Yakarak, patlayıcı ile, sel veya çığa neden olarak TCK m.152/2 Ceza bir katına kadar artırılır Aranmaz Kapsam dışı
Kamu hizmetinin aksaması TCK m.152/3 Ceza yarısından iki katına kadar artırılır Aranmaz Kapsam dışı
İbadethane ve mezarlıklara zarar TCK m.153/1 1 – 4 yıl hapis Aranmaz Kapsam dışı

Eski TCK 151/2 sahipli hayvanı öldürme fiilini düzenliyordu. Bu fıkra 7332 sayılı Kanun ile 14 Temmuz 2021 tarihinde yürürlükten kaldırıldı. Artık hayvanlara yönelik fiiller 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu m.28/A kapsamındadır. Ev hayvanını kasten öldürmenin cezası 6 aydan 4 yıla kadar hapistir.

Bu suçta dava zamanaşımı 8 yıldır (TCK m.66/1-e). Yakarak işlenen nitelikli halde üst sınır yükseldiği için süre uzayabilir. Görevli mahkeme asliye ceza mahkemesidir. Fail çocuksa dosya çocuk mahkemesinde görülür.

Nitelikli Mala Zarar Verme (TCK 152)

Nitelikli mala zarar verme halleri TCK m.152’de üç fıkra halinde sayılır. Bu hallerde ceza ağırlaşır. Şikâyet aranmaz. Savcılık resen soruşturma yapar. Şikâyetten vazgeçme davayı düşürmez.

TCK m.152/1 kapsamındaki haller şunlardır.

  • Kamu kurum ve kuruluşlarına ait, kamu hizmetine tahsis edilmiş veya kamunun yararlanmasına ayrılmış yer, bina, tesis veya diğer eşya hakkında işlenmesi.
  • Yangına, sel ve taşkına, kazaya ve diğer felaketlere karşı korunmaya tahsis edilmiş eşya veya tesis hakkında işlenmesi.
  • Devlet ormanı dışında dikili ağaç, fidan veya bağ çubuğu hakkında işlenmesi.
  • Sulamaya, içme suyu sağlamaya veya afetten korunmaya yarayan tesisler hakkında işlenmesi.
  • Grev veya lokavt sırasında işveren, işçi veya sendikaların mallarına karşı işlenmesi.
  • Siyasi parti veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının mallarına karşı işlenmesi.
  • Kamu görevlisinden görevi nedeniyle öç almak amacıyla işlenmesi.

Bu hallerde ceza 1 yıldan 4 yıla kadar hapistir. 6545 sayılı Kanun 2014 yılında üst sınırı 6 yıldan 4 yıla indirmiştir. Adli para cezası seçeneği yoktur. Ceza 2 yılın altında kalırsa adli para cezasına çevirme veya HAGB yine gündeme gelebilir.

TCK m.152/2 fiilin işlenme biçimini ağırlaştırır. Yakarak, yakıcı veya patlayıcı madde kullanarak, toprak kayması, çığ, sel veya taşkına neden olarak ya da radyasyon yayarak işlenirse ceza bir katına kadar artırılır. Aracı yakma bu kapsamdadır. Yakma fiili temel halde de olsa şikâyete bağlı olmaktan çıkar.

TCK m.152/3 ise neticesi sebebiyle ağırlaşmış haldir. Fiil haberleşme, enerji, demiryolu veya havayolu ulaşımında kamu hizmetinin geçici de olsa aksamasına yol açarsa ceza yarısından iki katına kadar artırılır.

Kamu malı kavramı uygulamada sık tartışılır. Devlet bankasına ait ATM kamu malı sayılır, özel bankanın ATM’si sayılmaz. Belediye otobüsü, okul camı ve park bankı kamu malıdır.

Yargıtay kararı: Aleyhine tanıklık yaptığı için husumet duyduğu kişinin aracının lastiklerini kesen sanığın fiili, kamu görevlisinden öç alma amacıyla işlenen nitelikli hal kapsamında görülmüştür. Tanık, TCK m.6 uyarınca kamu görevlisi sayılır. Yargıtay, fiilin temel halden cezalandırılmasını yanlış nitelendirme sayıp hükmü bozmuştur (Yargıtay 15. Ceza Dairesi, E. 2015/6181, K. 2015/30947, T. 05.11.2015).

Araç Çizme Cezası ve Araçlara Yönelik Fiiller

Araç çizme cezası, TCK m.151/1 kapsamında 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Anahtarla çizme, ayna kırma, lastik patlatma, kaput üzerine yumruk atma ve cam kırma aynı maddede değerlendirilir. Hepsi şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma kapsamındadır.

Aracı yakma farklıdır. Yakarak mala zarar verme TCK m.152/2-a kapsamındadır. Ceza bir katına kadar artırılır. Şikâyet aranmaz. Polis aracı veya belediye aracı çizilirse TCK m.152/1-a devreye girer.

Araç çizme cezası konusunda en çok sorulan soru ispattır. Fail çoğu zaman yakalanmaz. Delil toplama bu yüzden ilk gündür. Aşağıdaki adımlar mağdur yönünden yol gösterir.

  1. Fotoğraf ve video çekin. Plaka, konum, tarih ve saat görünsün. Zararı onarmadan önce belgeleyin.
  2. Kamera kaydını isteyin. Site, otopark ve dükkan kameraları genellikle 7 ile 30 gün içinde silinir. Yazılı talepte bulunun.
  3. Ekspertiz raporu alın. Onarım bedeli ve değer kaybı belirlenir. Rapor hem ceza dosyasında hem tazminat davasında kullanılır.
  4. Şikâyette bulunun. Karakol veya Cumhuriyet Başsavcılığına dilekçe verin. Fail bilinmiyorsa da şikâyet mümkündür.
  5. MOBESE kaydı talep edin. Savcılık, cadde kameralarını ve plaka tanıma sistemini sorgulatabilir.
  6. Kaskoyu bilgilendirin. Kasko ödeme yaparsa failden rücu eder. Kasko ödemesi failin cezai sorumluluğunu kaldırmaz.

Sanık yönünden ise zararın varlığı ve türü somut olarak kanıtlanmalıdır. Araca dokunma görüntüsü tek başına yeterli değildir.

Anahtarla çizmeTCK m.151/1. Şikâyete bağlı. Uzlaştırma kapsamında. 4 ay ile 3 yıl hapis veya adli para cezası.
Lastik patlatmaKullanılamaz hale getirme kapsamında TCK m.151/1. Dört lastik tek fiil sayılır.
Ayna ve cam kırmaTahrip etme kapsamında TCK m.151/1. Zarar miktarı cezanın belirlenmesinde dikkate alınır.
Aracı yakmaTCK m.152/2-a. Ceza bir katına kadar artırılır. Şikâyet aranmaz, uzlaştırma yok.
Kamu aracına zararTCK m.152/1-a. 1 yıldan 4 yıla kadar hapis. Resen soruşturulur.

Komşu, Kiracı ve Aile İçinde Mala Zarar Verme

Komşu kavgasında cam kırma en sık karşılaşılan olaylardan biridir. Fiil TCK m.151/1 kapsamındadır. Komşu şikâyet ederse soruşturma başlar. Dosya önce uzlaştırmaya gider. Taraflar onarım bedelinde anlaşırsa dosya kapanır. Apartman ortak alanına verilen zarar da aynı maddededir. Bu durumda yönetici veya kat malikleri şikâyetçi olabilir.

Kiracının eve zarar vermesi ayrı değerlendirilmelidir. Kullanımdan kaynaklanan yıpranma suç değildir. Depozito ve tahliye davası ile çözülür. Ancak kiracı tahliye öncesi kapıları kırar, duvarları delerek tesisatı söker veya fayansları kasten parçalarsa suç oluşur. Burada kast ve zararın niteliği belirleyicidir. Ev sahibi hem şikâyet hem tazminat yoluna gidebilir.

Aile içinde işlenen fiillerde TCK m.167 şahsi cezasızlık hükmü uygulanır. Bu madde yağma dışındaki malvarlığı suçlarını kapsar. Mala zarar verme de bu bölümdedir.

Tablo 2. TCK m.167 uyarınca akrabalar arasında şahsi cezasızlık ve indirim.
Fail ile mağdur ilişkisi Sonuç Şikâyet
Ayrılık kararı verilmemiş eşler Ceza verilmez Aranmaz
Üstsoy, altsoy, aynı derece kayın hısmı, evlat edinen ve evlatlık Ceza verilmez Aranmaz
Aynı konutta yaşayan kardeşler Ceza verilmez Aranmaz
Ayrılık kararı verilmiş eşler Ceza yarı oranında indirilir Gerekir
Aynı konutta yaşamayan kardeşler Ceza yarı oranında indirilir Gerekir
Aynı konutta yaşayan amca, dayı, hala, teyze, yeğen veya ikinci derece kayın hısmı Ceza yarı oranında indirilir Gerekir

Eşin aracını çizen kişi hakkında ceza verilmez. Bu kural yalnızca temel hali kapsar. Eşin aracını yakan kişi nitelikli halden yargılanır. Tazminat hakkı ise devam eder.

Şikâyet Süresi ve Şikâyetten Vazgeçme

Mala zarar verme suçu temel halde şikâyete bağlıdır. Şikâyet süresi 6 aydır (TCK m.73). Süre, mağdurun fiili ve faili öğrendiği günden başlar. Fail bilinmiyorsa süre işlemez. Kamera kaydı sonradan kimliği ortaya çıkarırsa süre o günden başlar. Süre hak düşürücüdür. Geçirilirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir.

Malik ve zilyet farklı kişilerse her biri ayrı şikâyet hakkına sahiptir. Kiralık aracın çizilmesinde hem kiraya veren hem kiracı şikâyetçi olabilir. Birinin vazgeçmesi diğerinin hakkını etkilemez.

Şikâyetten vazgeçme hüküm kesinleşene kadar mümkündür. Soruşturma aşamasında vazgeçme kovuşturmaya yer olmadığı kararı ile sonuçlanır. Kovuşturma aşamasında vazgeçme davanın düşmesine yol açar. Vazgeçme geri alınamaz. Sanık vazgeçmeyi kabul etmezse dava sürer. Bu hak sanığa beraat etme imkânı tanır.

Nitelikli hallerde durum farklıdır. Kamu malına zarar veren kişi hakkında mağdurun vazgeçmesi sonuç doğurmaz. Yakarak mala zarar vermede de aynı kural geçerlidir. Savcılık davayı sürdürür.

Şikâyet için dilekçe zorunlu değildir. Karakolda sözlü beyan da şikâyet sayılır. Dilekçede olay tarihi, yer, zarar türü, deliller ve kamera kaydının bulunduğu yer yazılır.

Mala Zarar Verme Uzlaşma Süreci

Mala zarar verme uzlaşma kapsamındaki suçlar arasındadır. CMK m.253 şikâyete bağlı suçları ve ayrıca TCK m.151’i uzlaştırma kapsamına alır. Bu düzenleme 6763 sayılı Kanun ile 2016 yılında getirildi. Nitelikli haller kapsam dışıdır.

Uzlaştırma ceza davasından önce gelir. Savcılık, delilleri topladıktan sonra dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir. Uzlaştırmacı taraflara teklif götürür. Teklife 3 gün içinde yanıt verilmezse ret sayılır. Görüşmeler 30 gün içinde tamamlanır, süre 20 gün uzatılabilir.

Mala zarar verme uzlaşma görüşmelerinde edim serbestçe belirlenir. Onarım bedelinin ödenmesi, aracın tamir ettirilmesi, özür veya bir kuruma bağış edim olarak kararlaştırılabilir. Edim yerine getirilirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Kovuşturma aşamasında uzlaşma sağlanırsa dava düşer. Uzlaşma, adli sicile işlemez.

Edim taksitle ödenecekse kamu davasının açılması ertelenir. Edim yerine getirilmezse veya uzlaşma sağlanamazsa dava açılır.

Uzlaşma sonrasında aynı zarar için tazminat davası açılamaz. Uzlaşma raporu ilam niteliğindedir. Bu yüzden mağdur edimi belirlerken değer kaybını ve tüm onarım kalemlerini hesaba katmalıdır. Ekspertiz raporu bu aşamada yol gösterir.

Mala zarar verme uzlaşma kapsamında olmayan bir suçla birlikte işlenirse uzlaştırma yapılmaz. Araç çizen kişi aynı anda silahla tehdit etmişse dosya bütün olarak uzlaştırma dışında kalır. Nitelikli hırsızlıkla birlikte işlenen zarar da aynı sonucu doğurur.

Etkin Pişmanlık: Zararı Ödersem Ceza Düşer mi?

Mala zarar verme suçunda etkin pişmanlık TCK m.168 ile düzenlenir. Bu madde hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık ve hileli iflas suçlarını kapsar. Fail, zararı giderirse ceza önemli ölçüde iner. Ceza tamamen kalkmaz.

İndirim oranı zamana bağlıdır.

  • Dava açılmadan önce zararın tamamı giderilirse ceza üçte ikisine kadar indirilir.
  • Dava açıldıktan sonra, hüküm verilmeden önce giderilirse ceza yarısına kadar indirilir.
  • Kısmen giderme halinde indirim için mağdurun rızası gerekir.

Zararın giderilmesi failin kendi iradesiyle olmalıdır. Pişmanlık sözle söylenmek zorunda değildir. Ödeme davranışı yeterlidir. İcra yoluyla tahsil edilen zarar etkin pişmanlık sayılmaz. Failin yönlendirmesiyle yakınının ödemesi uygulamada kabul edilir.

Ödeme için mağdur bulunamazsa ya da ödemeyi kabul etmezse para mahkeme veznesine depo edilir. Yargıtay bu yolu etkin pişmanlık yönünden değerlendirmeye almaktadır. Ödeme kabul edilmediği için indirim reddedilemez.

Yargıtay kararı: Kısmi iade veya tazminde mahkeme, mağdura rıza gösterip göstermediğini sormalı ve sanığa ödeme için imkân tanımalıdır. Mağdurun ödemeyi reddetmesi tek başına sanığın aleyhine yorumlanmaz (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2012/6-1524, K. 2013/152, T. 30.04.2013).

Uzlaşma ile etkin pişmanlık farklı kurumlardır. Uzlaşma dosyayı kapatır. Etkin pişmanlık yalnızca cezayı indirir. Uzlaşma sağlanamayan dosyada ödeme hem etkin pişmanlık indirimine hem HAGB şartına hizmet eder. Ödeme belgesi dosyaya girmelidir.

Adli Para Cezası, HAGB ve Erteleme

Mala zarar verme cezası temel halde çoğunlukla adli para cezası veya kısa süreli hapis olarak sonuçlanır. Sabıkası olmayan ve zararı gideren sanık yönünden üç seçenek öne çıkar.

Adli para cezasıHâkim seçimlik cezadan para cezasını seçer. Gün sayısı 5 ile 730 arasında belirlenir. Bir gün 100 ile 500 TL arasıdır.
Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasıHapis cezası 2 yıl veya altında ise ve zarar giderilmişse HAGB verilebilir. Denetim süresi sorunsuz geçerse hüküm ortadan kalkar.
Hapis cezasının ertelenmesi2 yıl veya altındaki hapis cezası ertelenebilir. Mahkeme zararın giderilmesini erteleme şartı olarak isteyebilir.
Kısa süreli hapsin seçenek yaptırıma çevrilmesi1 yıl ve altındaki hapis cezası kamuya yararlı iş gibi tedbirlere çevrilebilir.

HAGB düzenlemesi son yıllarda birkaç kez değişti. Anayasa Mahkemesi iptali sonrası 2024 yılında kurum yeniden yazıldı. 2026 yılında 12. Yargı Paketi ile tekrar düzenlendi. Güncel sistemde HAGB kararına karşı istinaf yolu açıktır. Zararın giderilmesi şartı uygulamada aranmaya devam eder. Sanığın zararı gidermeden HAGB beklemesi gerçekçi değildir.

HAGB kararı adli sicile işlemez. Denetim süresi içinde yeni bir kasıtlı suç işlenirse hüküm açıklanır. Adli para cezası ödenmezse kamuya yararlı işe çevrilir, o da yapılmazsa hapse dönüşür.

Hırsızlık, Tehdit ve Diğer Suçlarla İlişkisi

Mala zarar verme suçu sık sık başka suçlarla birlikte işlenir. Her suçun ayrı cezalandırılıp cezalandırılmayacağı içtima kurallarına göre belirlenir.

Hırsızlık ile ilişkide Yargıtay net bir ayrım yapar. Çalınan malın kendisine verilen zarar ayrı suç değildir. Aracı çalan kişi aracı parçalarsa yalnızca hırsızlıktan cezalandırılır. Ancak hırsızlık için başka bir mala zarar verilirse iki suç oluşur. Kapıyı kırıp eve giren ve televizyonu çalan kişi hem hırsızlık hem mala zarar vermeden sorumludur. Çalınmak istenen aracın kontak kablolarının kesilmesi ise hırsızlığın içinde kalır.

Tehdit ile ilişkide TCK m.106/3 özel bir kural getirir. Tehdit amacıyla mala zarar verilmişse fail hem tehdit hem mala zarar vermeden ayrı ceza alır. Aracı çizip “bir dahaki sefere sen olursun” yazan kişi iki ayrı suçtan yargılanır.

Konut dokunulmazlığının ihlali ile ilişkide kapıyı kırarak eve girme sık görülür. Kapı zarar gördüğü için mala zarar verme ayrıca oluşur. Konut dokunulmazlığının ihlali suçu da ayrıca cezalandırılır. Uygulamada iki suç ayrı değerlendirilir.

Yakarak mala zarar verme ile genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçu çakışabilir. Yargıtay, aynı fiilin iki suç oluşturduğu hallerde TCK m.44 uyarınca yalnızca ağır olan suçtan ceza verilmesini ister. İbadethane veya mezarlığa zarar vermek ise TCK m.153’te ayrı suç olarak düzenlenmiştir.

Yargıtay kararı: Cezaevi koğuşunda ranzayı yakan sanığın fiili kamu malına yakarak zarar verme suçunu oluşturur. Aynı fiilden dolayı ayrıca genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması suçundan ceza verilmesi fikri içtima kuralına aykırıdır (Yargıtay 15. Ceza Dairesi, E. 2015/13019, K. 2016/2649, T. 22.03.2016).

Aynı mağdura farklı zamanlarda birden fazla kez zarar verilmesi zincirleme suçtur (TCK m.43). Tek ceza verilir ama artırılır.

İspat, Delil ve Tazminat Davası

Mala zarar verme dosyalarının çoğu ispat sorununda düğümlenir. Fail genellikle olay yerinde yakalanmaz. Delil toplama hem mağdur hem savcılık için önceliklidir.

En güçlü delil kamera kaydıdır. Tanık beyanı ikinci sıradadır. Ekspertiz veya bilirkişi raporu zararın varlığını ve miktarını gösterir. Onarım faturası ve kasko hasar dosyası zararı belgeler. Failin mesajları ikrar olarak değerlendirilebilir.

Zararın türü somut olarak kanıtlanmalıdır. Yargıtay, kaputa yumrukla vurma olayında zararın belirlenmemesini eksik araştırma saymıştır.

Ceza davası tazminat sorununu çözmez. Mağdur ceza davasına katılan sıfatıyla katılır ama tazminat talep edemez. Tazminat için hukuk mahkemesinde ayrı dava açılır. Dayanak TBK m.49 haksız fiil hükümleridir.

  • Maddi tazminat. Onarım bedeli, değer kaybı, araç kullanılamadığı sürede yapılan ulaşım gideri ve ekspertiz ücreti talep edilebilir.
  • Manevi tazminat. Yargıtay, salt mala verilen zararın kişilik hakkını zedelemediğini kabul eder. Manevi tazminat ancak istisnai durumlarda gündeme gelir.
  • Zamanaşımı. Haksız fiilde 2 yıl ve her halde 10 yıldır. Ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre uygulanır (TBK m.72).
  • Ceza dosyasının etkisi. Ceza mahkemesinin mahkûmiyet kararı hukuk hâkimini bağlar. Beraat kararı delil yetersizliğine dayanıyorsa bağlamaz.

Fail çocuksa tazminat yönünden ailenin sorumluluğu gündeme gelir. Ev başkanı, gözetimi altındaki küçüğün verdiği zarardan sorumludur (TBK m.369). Cezai yönden 12 yaşını doldurmamış çocuğun sorumluluğu yoktur. 12 ile 15 yaş arasında algılama yeteneği raporu alınır. Dosya çocuk mahkemesinde görülür.

Soruşturma Süreci ve Sanığın Savunması

Şikâyet ile soruşturma başlar. Kolluk kamera kayıtlarını toplar. Şüpheli ifadeye çağrılır. Bu suçta tutuklama nadirdir. Kaçma veya delil karartma şüphesi yoksa adli kontrol tercih edilir.

Savcılık uzlaştırmaya gönderir. Uzlaşma olmazsa iddianame düzenlenir. Dava asliye ceza mahkemesinde açılır. Basit yargılama usulü uygulanabilir. Bu usulde duruşma yapılmadan dosya üzerinden karar verilir ve ceza dörtte bir indirilir. Sanık itiraz ederse duruşma açılır.

Sanık yönünden öne çıkan savunmalar şunlardır.

  1. Kast yokluğu. Zarar kaza sonucu oluştu. Fiil taksirle işlendi. Suç oluşmaz.
  2. Kendi malı sanma. Fail malı kendisine ait sanmıştır. Bu durumda TCK m.30 hata hükmü uygulanır.
  3. Rıza. Malik zarar verme fiiline rıza göstermiştir. Örneğin eski eşyanın atılması istenmiştir.
  4. Zaruret hali. Yangından çıkmak için kapı kırılmıştır. TCK m.25/2 uygulanır.
  5. Kimlik tespitinde şüphe. Kamera görüntüsü net değildir. Şüpheden sanık yararlanır.
  6. Zararın oluşmaması. Dokunma var ama somut zarar yok. En fazla teşebbüs değerlendirilir.
  7. Haksız tahrik. Mağdurun haksız fiili failde öfke yaratmışsa TCK m.29 ile ceza dörtte birden dörtte üçe kadar indirilir.

Sanığın ilk ifadesi kritiktir. Savcılığa ifadeye çağrılma aşamasında bir ceza avukatıyla değerlendirme yapmak yararlı olur. Mahkûmiyet halinde istinaf süresi 2 haftadır.

Takipsizlik kararı verilirse mağdur 2 hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.

Bursa’da Mala Zarar Verme Suçu

Bursa’da mala zarar verme suçu dosyaları Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturulur. Araç çizme, cam kırma ve komşu kavgası kaynaklı dosyalar en sık görülen türlerdir.

Şikâyet Bursa Adliyesi içindeki savcılık müracaat bürosuna veya olay yerinin bağlı olduğu polis merkezine yapılır. Dosya önce Bursa Adliyesi Uzlaştırma Bürosuna gönderilir. Zarar ekspertiz raporu ile net hesaplandığı için bu dosyalarda uzlaşma sık görülür.

Uzlaşma sağlanmazsa dava Bursa asliye ceza mahkemelerinde görülür. Tutuklama ve adli kontrol kararlarına itiraz Bursa sulh ceza hâkimliklerine yapılır. Nitelikli mala zarar verme dosyaları, özellikle kamu malına veya yakarak verilen zararlar, uzlaştırma aşaması olmadan doğrudan iddianameye bağlanır.

İnegöl, Gemlik, Mudanya, Orhangazi, Karacabey ve Mustafakemalpaşa gibi ilçelerde kendi adliyeleri görevlidir. Tazminat davası ise Bursa hukuk mahkemelerinde açılır.

Bursa’da mala zarar verme suçu nedeniyle hem şüpheli hem mağdur konumundaki kişiler için zamanlama önemlidir. Kamera kayıtları hızla silinir. Şikâyet süresi 6 aydır. Zararın erken ödenmesi etkin pişmanlık oranını yükseltir. Bu üç noktada bir ceza avukatıyla erken değerlendirme yapmak dosyanın gidişini belirler.

Mala Zarar Verme Suçu Hakkında Yargıtay Kararları

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, hırsızlık sırasında verilen zararı değerlendirmiştir. Hırsızlık ve mala zarar verme suçlarının koruduğu değer mülkiyettir. Çalınan malın kendisine verilen zarar ayrı suç oluşturmaz. Ancak hırsızlık sırasında başka bir mala zarar verilirse iki suç ayrı ayrı cezalandırılır. Kurul, iki suçun kastının farklı olduğunu vurgulamıştır (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2013/2-686, K. 2014/19, T. 21.01.2014).

Yargıtay 15. Ceza Dairesi, aleyhine tanıklık yapan kişinin araç lastiklerinin kesilmesi olayında hükmü bozmuştur. Daire, tanığın kamu görevlisi sayıldığını ve öç alma amacının TCK m.152/1-g kapsamında nitelikli hal oluşturduğunu belirtmiştir. Olayın yalnızca temel halden cezalandırılması yanlış nitelendirme sayılmıştır (Yargıtay 15. Ceza Dairesi, E. 2015/6181, K. 2015/30947, T. 05.11.2015).

Yargıtay 15. Ceza Dairesi, cezaevinde ranza yakma olayında fikri içtima kuralını uygulamıştır. Fiil kamu malına yakarak zarar verme suçunu oluşturur. Aynı fiilden ayrıca genel güvenliğin tehlikeye sokulması suçundan ceza verilemez. Daire, en ağır cezayı gerektiren suçtan tek ceza verilmesini istemiştir (Yargıtay 15. Ceza Dairesi, E. 2015/13019, K. 2016/2649, T. 22.03.2016).

Yargıtay Ceza Genel Kurulu, kısmi tazminde mağdurun rızasının nasıl alınacağını belirlemiştir. Mahkeme, sanığa ödeme için süre ve imkân tanımalıdır. Mağdura kısmi ödemeyi kabul edip etmediği sorulmalıdır. Mağdurun reddi tek başına indirimi engellemez. Sanık, ödeme iradesini somut olarak ortaya koymuşsa etkin pişmanlık değerlendirilir (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2012/6-1524, K. 2013/152, T. 30.04.2013).

Yargıtay 23. Ceza Dairesi, mağdurun aracının bagaj kısmını yakan sanığın fiilini yakarak mala zarar verme olarak nitelendirmiştir. Araç tamamen yanmasa da yakma fiili gerçekleşmiştir. Bu nedenle TCK m.152/2-a uygulanır ve ceza artırılır (Yargıtay 23. Ceza Dairesi, E. 2016/5410, K. 2016/8036, T. 21.06.2016).

Mala Zarar Verme Hakkında Sık Sorulan Sorular

Mala zarar verme suçu cezası ne kadar?

Temel halde ceza 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Hâkim ikisinden birini seçer. Kamu malına zarar verme gibi nitelikli hallerde ceza 1 yıldan 4 yıla kadar hapistir. Yakarak işlenirse ceza bir katına kadar artırılır.

Araç çizme cezası nedir?

Araç çizme TCK m.151/1 kapsamındadır. Ceza 4 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Suç şikâyete bağlıdır ve uzlaştırma kapsamındadır. Zarar giderilirse etkin pişmanlık indirimi uygulanır. Sabıkası olmayan fail yönünden HAGB sık görülür.

Mala zarar verme suçu şikâyete tabi mi, süresi ne kadar?

Temel hal şikâyete bağlıdır. Şikâyet süresi fail ve fiilin öğrenilmesinden itibaren 6 aydır. Nitelikli hallerde şikâyet aranmaz. Savcılık resen soruşturur. Şikâyetten vazgeçme yalnızca temel halde davayı düşürür.

Mala zarar verme uzlaşma kapsamında mı?

Evet. TCK 151 kapsamındaki temel hal uzlaştırmaya tabidir. Dosya dava açılmadan uzlaştırma bürosuna gider. Taraflar onarım bedelinde anlaşırsa dosya kapanır. Nitelikli mala zarar verme halleri uzlaştırma kapsamı dışındadır.

Zararı ödersem ceza düşer mi?

Ceza tamamen düşmez ama önemli ölçüde iner. Dava açılmadan önce zararın tamamı ödenirse ceza üçte ikisine kadar indirilir. Dava açıldıktan sonra hüküm öncesi ödenirse yarısına kadar indirilir. Ödeme ayrıca HAGB için de şart niteliğindedir.

Kazara mala zarar vermek suç mu?

Değildir. Bu suç yalnızca kasten işlenir. Park ederken başka araca çarpmak taksirli bir fiildir. Ceza davası açılmaz. Zarar trafik sigortası, kasko veya tazminat davası ile karşılanır.

Eşim veya kardeşim aracımı çizdi, şikâyet edebilir miyim?

Ayrılık kararı verilmemiş eşler ve aynı konutta yaşayan kardeşler arasında TCK m.167 uyarınca ceza verilmez. Şikâyet etseniz de sonuç ceza verilmemesi olur. Ayrı yaşayan kardeşlerde ceza yarıya indirilir ve şikâyet gerekir. Tazminat hakkı her durumda sürer.

Hayvana zarar vermek mala zarar verme suçu mu?

Artık değildir. Eski TCK m.151/2 2021 yılında yürürlükten kaldırıldı. Sahipli veya sahipsiz hayvanlara yönelik fiiller 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu m.28/A kapsamında cezalandırılır. Ev hayvanını kasten öldürmenin cezası 6 aydan 4 yıla kadar hapistir.

Mala zarar verme suçu memuriyete engel mi?

Temel halde verilen adli para cezası veya HAGB kararı memuriyete doğrudan engel değildir. 657 sayılı Kanun m.48 bir yıl ve üzeri kasıtlı suçtan hapis cezasını engel sayar. Bu nedenle hapis cezasının süresi ve türü önemlidir. Dosya güvenlik soruşturmasında incelenebilir.

Belediye otobüsüne veya okul camına zarar vermek uzlaşmaya tabi mi?

Hayır. Bunlar kamu malıdır ve nitelikli mala zarar verme kapsamındadır (TCK m.152/1-a). Ceza 1 yıldan 4 yıla kadar hapistir. Şikâyet aranmaz ve uzlaştırma yapılmaz. Zararın ödenmesi yine etkin pişmanlık indirimi sağlar.

Av. Mustafa Yılmaz
Ceza Avukatı | Bursa Barosu

Bu yazı Avukat Mustafa Yılmaz tarafından hazırlanmıştır. Avukat Mustafa Yılmaz, Bursa Barosu’na kayıtlı lisanslı bir avukattır. Anadolu Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Stajını Ankara Barosu’nda tamamlamış ve mesleğini Bursa’da sürdürmektedir. Öğrencilik yıllarında Uluslararası Hukuk Kongresi’nde Türkiye’yi raportör olarak temsil etmiştir.

Çalışmalarını ağırlıklı olarak ceza hukuku alanında yürütmektedir. Bursa ceza avukatı olarak soruşturma ve kovuşturma dosyalarını takip etmektedir. Ayrıntılı bilgi için hakkımızda sayfasına bakabilirsiniz.

Ceza HukukuSoruşturma ve kovuşturma dosyaları
Bursa BarosuKayıtlı avukat
Bursa AdliyesiBursa ve ilçe mahkemeleri
Güncelleme16 Kasım 2026 tarihli mevzuata göre
Avukat’a Sor: Mala Zarar Verme (TCK 151-152)

Bir ceza avukatı, mala zarar verme suçu dosyasında şikâyet, uzlaştırma, zararın giderilmesi ve savunma aşamalarını birlikte takip eder.

Danışmanlık ücretlidir. Ücretler TBB Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi esas alınarak belirlenir.