Cinsel Saldırı Mağduru Hakları ve Tazminat

Son güncelleme: 1 Ekim 2026 | Yazar: Av. Mustafa Yılmaz (Bursa Barosu)

Olayın üzerinden birkaç saat geçmiş; telefon elde, kimi arayacağını bilemeden bekleyen biri var. Bu yazı o an için hazırlandı. Cinsel saldırı mağduru hakları ilk dakikadan itibaren devreye girer ve atılacak ilk adımlar, sonraki aylarda dosyanın nasıl ilerleyeceğini belirler.

Cinsel saldırı, mağdurun bedenine olduğu kadar ruhuna, güven duygusuna ve hayatının tamamına yönelik bir saldırıdır. Olayın ardından mağdurların çoğu ne yapacağını, kime başvuracağını, kendisine inanılıp inanılmayacağını ve süreçte neler yaşayacağını bilmez. Utanç, korku ve suçluluk duyguları, haklı olan tarafın mağdur olduğu gerçeğini gölgeleyebilir.

Bu makalenin temel mesajı şudur: Yaşanan olayın sorumlusu mağdur değil, faildir. Mağdurun kıyafeti, davranışı, alkol alması, faille önceden ilişkisi bulunması veya olay anında direnememesi, hiçbir şekilde sorumluluğu mağdura yüklemez. Bu makalede cinsel saldırı (TCK 102) mağdurunun ilk saatlerden dava sonuna kadar sahip olduğu hakları ve tazminat yollarını ele alıyoruz.

Cinsel saldiri magduru haklari ve tazminat: sikayet, ucretsiz avukat, 6284 koruma tedbirleri – Av. Mustafa Yilmaz

Cinsel Saldırıya Uğradım, İlk Olarak Ne Yapmalıyım?

Güvenliğinizi Sağlayın

Öncelikle kendinizi güvende hissedeceğiniz bir yere geçin. Acil bir tehlike varsa, yaralandıysanız veya fail hâlâ yakınınızdaysa derhal 112 Acil Çağrı Merkezi‘ni arayın. Güvendiğiniz bir yakınınızı arayarak yanınıza gelmesini isteyin; bu süreçte yalnız kalmamanız önemlidir.

Sağlık Kontrolünü ve Adli Muayeneyi Geciktirmeyin

Olaydan sonra mümkün olan en kısa sürede bir hastanenin acil servisine başvurun. Hastane hem sağlık kontrolünüzü yapar hem de durumu adli makamlara bildirir. Sağlık açısından da erken başvuru önemlidir: Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara ve istenmeyen gebeliğe karşı alınabilecek tıbbi önlemlerin bazıları yalnızca olaydan sonraki kısa süre içinde etkilidir.

Adli muayene öncesinde mümkünse:

• Banyo yapmayın, yıkanmayın,
• Olay sırasında giydiğiniz kıyafetleri yıkamayın; kâğıt bir torbada saklayın,
• Olay yerini temizlemeyin,
• Ağzınızı çalkalamayın ve dişlerinizi fırçalamayın (oral temas söz konusuysa).

Bunlara uyamamış olmanız şikâyette bulunmanıza engel değildir; yine de başvurun.

Olayı Kayda Geçirin

Olayı güvendiğiniz birine anlatın ve hatırladığınız ayrıntıları (tarih, saat, yer, failin sözleri, kıyafetler, olay sırası) bir yere not edin. Olaya ilişkin mesajları, arama kayıtlarını ve fotoğrafları silmeyin. Olay yerindeki veya yakınındaki kamera kayıtlarının bulunduğu yerleri not edin; bu kayıtlar belirli bir süre sonra silinebileceği için şikâyetinizde bunların derhal istenmesini talep edin.

Şikâyet Hakkı ve Şikâyet Süresi

Nereye Şikâyette Bulunulur?

Şikâyetinizi şu yerlere yapabilirsiniz:

• Cumhuriyet başsavcılığı: Doğrudan dilekçeyle veya sözlü olarak.
• Polis merkezi veya jandarma karakolu: Kolluk şikâyetinizi tutanağa bağlar ve savcılığa bildirir.
• Hastane: Acil servise başvurduğunuzda sağlık personeli durumu adli makamlara bildirir.

Şikâyet için avukat tutmak zorunlu değildir; ancak bir avukatın desteği süreci önemli ölçüde kolaylaştırır. Aşağıda açıklandığı üzere istemeniz halinde baro tarafından ücretsiz avukat görevlendirilebilir.

Şikâyet Süresi Ne Kadar?

Şikâyet süresi olay tarihinden değil, hem fiili hem de faili öğrendiğiniz tarihten itibaren başlar. Örneğin failin kimliğini sonradan öğrendiyseniz süre bu tarihten itibaren işler. Yine de hak kaybına uğramamak için mümkün olan en kısa sürede başvurmanız önerilir.

Geç Kaldım, Yine de Şikâyette Bulunabilir miyim?

Nitelikli cinsel saldırıda (vücuda organ veya cisim sokulması) şikâyet süresi yoktur; dava zamanaşımı dolmadıkça olay her zaman bildirilebilir. Basit cinsel saldırı ve sarkıntılıkta 6 aylık süre geçmişse şikâyet hakkı düşer; ancak sürenin ne zaman başladığı (faili ne zaman öğrendiğiniz) somut olaya göre değerlendirilmelidir. Bu konuda bir avukata danışmanız önerilir.

Geç şikâyette bulunmak, beyanınızın güvenilmez olduğu anlamına gelmez. Mağdurların önemli bir bölümü korku, utanç veya baskı nedeniyle olayı geç bildirir; mahkemeler bu durumu dikkate almak zorundadır.

Ceza Sürecinde Mağdurun Hakları

Ücretsiz Avukat Talep Etme Hakkı

Cinsel saldırı mağduru, kendi seçtiği bir avukatla temsil edilebileceği gibi, CMK 234 ve 239 kapsamında istemi halinde baro tarafından kendisine avukat görevlendirilmesini isteyebilir. Bu talep, ifade sırasında savcıya veya kolluğa, kovuşturma aşamasında ise mahkemeye iletilebilir. Mağdur çocuk, sağır veya dilsiz ya da kendini ifade edemeyecek derecede malul ise bu görevlendirme istem aranmaksızın yapılır.

Baro tarafından görevlendirilen avukat, mağdura herhangi bir ücret ödetmeden soruşturma ve kovuşturma sürecinde hukuki yardım sağlar. Avukat; ifade sırasında mağdurun yanında bulunur, delillerin toplanmasını takip eder, davaya katılma ve kanun yollarına başvurma işlemlerini yürütür.

Soruşturma Aşamasındaki Haklar

Mağdur soruşturma aşamasında şu haklara sahiptir (CMK 234):

• Delillerin toplanmasını isteme,
• Avukat talep etme ve avukatı aracılığıyla soruşturma belgelerini inceleme (soruşturmanın amacını tehlikeye düşürmeyecek ölçüde),
• İfade sırasında avukatını ve güvendiği bir yakınını yanında bulundurma,
• Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz etme,
• Haklarının kendisine açıklanmasını isteme.

Davaya Katılma Hakkı

Kovuşturma aşamasında mağdur, davaya katılan olarak katılabilir. Katılan sıfatını kazanan mağdur:

• Duruşmalara katılma ve duruşmada beyanda bulunma,
• Delil sunma ve tanık dinletme,
• Sanığa ve tanıklara (mahkeme aracılığıyla) soru sorma,
• Bilirkişi raporlarına itiraz etme,
• Mahkeme kararına karşı istinaf ve temyiz yollarına başvurma

haklarını kullanabilir. Davaya katılma talebi, hüküm verilinceye kadar yapılabilir. Katılan sıfatı, özellikle beraat kararına karşı kanun yoluna başvurabilmek için önemlidir.

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karara İtiraz

Savcı, delillerin yetersiz olduğu gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verirse, mağdur bu karara tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir (CMK 173). İtirazda, soruşturmada toplanmayan deliller, eksik araştırma ve delillerin hatalı değerlendirilmesi gibi hususlar ileri sürülmelidir. İtiraz kabul edilirse savcı iddianame düzenlemek zorundadır.

Tekrar Tekrar Dinlenmeme ve İfade Güvenceleri

Cinsel saldırı mağdurunun olayı defalarca anlatmak zorunda kalması, yaşadığı travmanın derinleşmesine yol açar. Bu nedenle mağdurun ifadesinin mümkün olduğunca bir kez, uygun bir ortamda ve kayıt altına alınarak alınması amaçlanır. Çocuklar ve psikolojisi bozulan mağdurlar bakımından CMK 236’da, ifadenin uzman eşliğinde ve bir defaya mahsus alınmasına yönelik özel düzenlemeler bulunmaktadır.

Mağdur, ifadesi sırasında kendisine yöneltilen onur kırıcı, suçlayıcı veya olayla ilgisi bulunmayan sorulara (örneğin cinsel geçmişine ilişkin sorulara) karşı avukatı aracılığıyla itiraz edebilir. Mahkeme, mağdurun onurunu zedeleyici soruları engellemekle yükümlüdür.

Duruşmanın Kapalı Yapılmasını İsteme

Duruşmalar kural olarak aleni olmakla birlikte, genel ahlakın gerektirdiği hallerde duruşmanın kapalı yapılmasına karar verilebilir (CMK 182). Mağdur, avukatı aracılığıyla duruşmanın veya en azından kendi ifadesinin alınacağı oturumun kapalı yapılmasını talep edebilir. Ayrıca mağdurun sanıkla yüz yüze gelmeden, ses ve görüntü aktarım sistemiyle veya ayrı bir odada dinlenmesi de talep edilebilir.

Kimliğin ve Özel Hayatın Korunması

Mağdurun kimliğinin basında ve sosyal medyada açıklanması, mağdurun özel hayatına ve kişilik haklarına yönelik ağır bir ihlaldir. Mağdurun kimliğini veya kimliğini belirlemeye yarayacak bilgileri yayan kişiler hakkında kişisel verilerin hukuka aykırı olarak yayılması gibi suçlardan şikâyette bulunulabilir ve tazminat talep edilebilir. Ayrıca 6284 sayılı Kanun kapsamında, hayati tehlikenin bulunduğu hallerde mağdurun kimlik ve adres bilgilerinin gizlenmesine karar verilebilir.

Tanık Koruma

Mağdurun veya yakınlarının ciddi bir tehlike altında olduğu istisnai hallerde, 5726 sayılı Tanık Koruma Kanunu kapsamında koruma tedbirlerinden yararlanma imkânı bulunmaktadır. Bu tedbirler kanunda sayılan belirli suçlar ve şartlarla sınırlıdır.

6284 Sayılı Kanun Kapsamında Koruyucu Tedbirler

Cinsel saldırı mağduru, ceza soruşturmasından bağımsız olarak 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbirler talep edebilir. Bu Kanun, kadınları, çocukları, aile bireylerini ve tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını kapsar. Cinsel şiddet, Kanun’daki şiddet tanımının içindedir.

6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirler için şiddetin ispatı aranmaz; mağdurun beyanı tedbir kararı verilmesi için yeterli olabilir. Tedbir talebi aile mahkemesine, Cumhuriyet başsavcılığına, kolluğa veya Şiddet Önleme ve İzleme Merkezlerine (ŞÖNİM) yapılabilir. Tedbir kararına aykırı davranan faile zorlama hapsi uygulanabilir.

Ceza soruşturması kapsamında da sulh ceza hâkimliği, şüpheli hakkında mağdura yaklaşmama ve iletişim kurmama şeklinde adli kontrol tedbirine hükmedebilir.

Cinsel Saldırı Mağdurunun Tazminat Hakkı

Hangi Zararlar Talep Edilebilir?

Cinsel saldırı, Türk Borçlar Kanunu anlamında haksız fiildir (TBK 49). Mağdur, failden uğradığı maddi ve manevi zararların tazminini talep edebilir.

Manevi Tazminat Miktarı Nasıl Belirlenir?

Manevi tazminat miktarı hâkim tarafından; olayın ağırlığı, mağdurun yaşadığı ruhsal travmanın derinliği, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, failin kusurunun ağırlığı ve olayın mağdurun hayatı üzerindeki etkileri dikkate alınarak takdir edilir. Manevi tazminat, bir zenginleşme aracı değil, mağdurun yaşadığı manevi zararın bir ölçüde giderilmesine yönelik bir tatmin aracıdır. Bu nedenle kesin bir miktar vermek mümkün değildir; her dosya kendi koşullarına göre değerlendirilir.

Psikiyatri raporları, psikolojik tedavi belgeleri, mağdurun olaydan sonraki hayatındaki değişiklikleri gösteren tanık beyanları, manevi tazminatın belirlenmesinde önemli deliller oluşturur.

Tazminat Davası Nerede ve Ne Zaman Açılır?

Tazminat davası, genel mahkeme olarak asliye hukuk mahkemesinde açılır. Yetkili mahkeme, haksız fiilin işlendiği yer, zararın meydana geldiği yer veya davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Tazminat davası açılmadan önce, kural olarak zorunlu arabuluculuk şartı aranmaz; ancak dava açmadan önce bu konunun güncel mevzuat açısından kontrol edilmesi önerilir.

Tazminat davasında zamanaşımı, TBK 72’ye göre zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren 2 yıl ve her halde fiilin işlenmesinden itibaren 10 yıldır. Ancak tazminat, ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı süresi öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu uzun ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Cinsel saldırı suçunda dava zamanaşımı süreleri (sarkıntılıkta 8 yıl, basit cinsel saldırıda 15 yıl) TBK’daki 2 yıllık süreden uzun olduğundan, tazminat davası da bu süreler içinde açılabilir.

Ceza Davası Beklenmeli mi?

Tazminat davası, ceza davasıyla eş zamanlı olarak veya ceza davası sonuçlandıktan sonra açılabilir. Ceza davasında mahkûmiyet kararı verilmesi, tazminat davasında fiilin ve failin kusurunun ispatını kolaylaştırır. Hukuk hâkimi, ceza hâkiminin mahkûmiyet kararında tespit ettiği maddi olgularla kural olarak bağlıdır; ancak ceza mahkemesinin beraat kararıyla bağlı değildir. Delil yetersizliği nedeniyle beraat kararı verilmiş olsa bile hukuk mahkemesi, kendi değerlendirmesiyle haksız fiilin varlığını kabul edebilir.

Uygulamada çoğu zaman ceza davasının sonucunun beklenmesi tercih edilir. Hukuk mahkemesi de ceza davasının sonucunu bekletici mesele yapabilir. Ancak zamanaşımının kaçırılmaması için sürelerin takip edilmesi gerekir.

Adli Yardım

Dava masraflarını karşılayacak maddi imkânı bulunmayan mağdur, mahkemeden adli yardım talep edebilir (HMK 334). Adli yardım kabul edilirse harç ve yargılama giderlerinden geçici olarak muaf tutulur. Ayrıca baroların adli yardım bürolarından ücretsiz avukat desteği talep edilebilir.

Tazminatın Tahsili

Tazminat kararı kesinleştikten sonra (veya ilk derece kararı üzerine) icra takibi yoluyla tahsil edilir. Failin malvarlığının bulunmaması halinde tahsil güçleşebilir. Bu nedenle dava açılmadan önce veya dava sırasında, failin malvarlığına ihtiyati haciz konulması değerlendirilebilir.

Psikolojik Destek ve Sosyal Hizmetler

Cinsel saldırının ruhsal etkileri, hukuki süreçten çok daha uzun sürebilir. Travma sonrası stres, kaygı, uyku sorunları, güven kaybı ve depresyon yaygın tepkilerdir. Bu tepkiler normaldir ve profesyonel destekle iyileşme mümkündür.

Mağdurlar; devlet hastanelerinin psikiyatri bölümlerinden, üniversite hastanelerinden, ŞÖNİM’lerden ve Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerinden psikolojik destek alabilir. Bazı barolar ve sivil toplum kuruluşları da mağdurlara hukuki ve psikososyal destek sağlamaktadır. Alınan psikolojik desteğe ilişkin belgeler, aynı zamanda tazminat davasında delil niteliği taşır.

Bursa’da Cinsel Saldırı Mağdurlarının Başvurabileceği Yerler

Mağdur İçin Haklar Özeti

Cinsel Saldırı Mağduru Hakları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular

Cinsel saldırıya uğradım, ilk olarak ne yapmalıyım?

Güvenli bir yere geçin, acil durumda 112’yi arayın. En kısa sürede hastaneye veya kolluğa başvurun; adli muayene öncesinde mümkünse yıkanmayın ve kıyafetlerinizi saklayın. Olayı güvendiğiniz birine anlatın ve mesajları silmeyin.

Cinsel saldırı şikâyet süresi ne kadar?

Basit cinsel saldırı ve sarkıntılıkta fiili ve faili öğrenmeden itibaren 6 aydır. Nitelikli cinsel saldırıda şikâyet süresi yoktur; zamanaşımı süresi içinde her zaman bildirilebilir.

Avukat tutacak param yok, ne yapabilirim?

Cinsel saldırı mağduru, istemi halinde baro tarafından kendisine ücretsiz avukat görevlendirilmesini isteyebilir. Bu talebi ifade sırasında savcıya veya kolluğa iletebilirsiniz.

Kimliğim gizli tutulur mu?

Soruşturma evresi gizlidir; kovuşturmada duruşmanın kapalı yapılması talep edilebilir. Kimliğinizi yayan kişiler hakkında şikâyette bulunabilirsiniz. Hayati tehlike halinde 6284 sayılı Kanun kapsamında kimlik ve adres bilgilerinizin gizlenmesine karar verilebilir.

Fail bana yaklaşmasın diye ne yapabilirim?

6284 sayılı Kanun kapsamında aile mahkemesinden uzaklaştırma ve iletişim yasağı talep edebilirsiniz; acil hallerde kolluk amiri de tedbir kararı verebilir. Ceza soruşturmasında da faile adli kontrol olarak yaklaşma yasağı getirilebilir.

Cinsel saldırı mağduru tazminat alabilir mi?

Evet. Maddi ve manevi zararlarınız için asliye hukuk mahkemesinde tazminat davası açabilirsiniz. Suç nedeniyle daha uzun ceza zamanaşımı süresi uygulanır.

Sanık beraat ederse tazminat alabilir miyim?

Hukuk mahkemesi ceza mahkemesinin beraat kararıyla bağlı değildir. Delil yetersizliğinden beraat halinde bile hukuk mahkemesi kendi değerlendirmesiyle haksız fiilin varlığını kabul edebilir.

Şikâyetimden vazgeçersem ne olur?

Basit cinsel saldırı, sarkıntılık ve eşe karşı nitelikli cinsel saldırıda şikâyetten vazgeçme davayı düşürür ve bir daha şikâyette bulunulamaz. Nitelikli cinsel saldırıda ise vazgeçme davayı etkilemez. Vazgeçme kararınızı baskı altında vermemelisiniz; baskı görüyorsanız bunu savcılığa bildirin.

Sonuç: Cinsel Saldırı Mağduru Hakları Nasıl Kullanılır?

Cinsel saldırı mağduru, ceza muhakemesinde özel olarak korunan bir konumdadır. Ücretsiz avukat talep etme, davaya katılma, koruyucu tedbir isteme, duruşmanın kapalı yapılmasını talep etme ve tazminat davası açma gibi hakların bilinmesi, mağdurun süreçte güçlü bir konumda bulunmasını sağlar. Olaydan sonra hızlı hareket etmek, adli muayeneyi geciktirmemek ve delilleri korumak hem ceza davası hem de tazminat davası açısından belirleyicidir. Bu süreçte yalnız olmadığınızı ve yaşananların sorumlusunun siz olmadığınızı unutmayın.

Bursa Avukat